İçindekiler
Dergi Arşivi

“6. Ulusal Verimlilik Kongresi” 7 Aralık 2017 Tarihinde Ankara’da Gerçekleştirildi

 

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Verimlilik Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 6. Ulusal Verimlilik Kongresi 7 Aralık 2017 tarihinde The Ankara Hotel’de gerçekleştirildi. Kongreye Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Müsteşarı Dr. Veysel Yayan, Müsteşar Yardımcısı Ramazan Yıldırım, Bakanlık yönetici ve çalışanları, kamu ve özel sektör kurum ve kuruluş yöneticileri-temsilcileri, akademisyenler, öğrenciler ile çok sayıda davetli katıldı. Müsteşar Dr. Veysel Yayan ile Verimlilik Genel Müdürü Anıl Yılmaz’ın açılış konuşmalarıyla başlayan Kongre’de Bloomberg HT Haber Koordinatörü Ali Çağatay’ın moderatörlüğünde “Türkiye Yeni Teknolojilerin Getirdiği Verimlilik Artışlarına Hazır mı?” başlıklı açılış paneli gerçekleştirildi. Panele; CNNTÜRK’ten Emin Çapa, TTGV Yönetim Kurulu Başkanı, Vestel Ventures Yönetim Kurulu Üyesi Cengiz Ultav ile Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kamil Yılmaz konuşmacı olarak katıldılar. Açılış panelinin ardından oturumlara geçildi. “Sanayinin Geleceği”, “Değişen Çalışma Koşulları, İşgücünün Geleceği ve Verimlilik”, “Türkiye'de Verimlilik Artışının Kaynakları: Firma Düzeyinde Analizler”, “Türkiye Ekonomisinde Firma Dinamikleri ve Verimlilik Kompozisyonu”, “Sanayide Kaynak Verimliliği Potansiyeli: Sektörel Bakış”, “Akıllı Tarım ve Tarımsal Üretimde Verimlilik” başlıklarında düzenlenen altı oturuma alanında uzman ve yetkin isimler konuşmacı olarak katıldı. Kongre kapsamında ayrıca, “Kamusal Programların Verimliliğinde İzleme ve Değerlendirmenin Rolü: Kamu, STK, Özel Sektör İşbirliği Çalıştayı” da gerçekleştirildi.

2023 hedeflerine ulaşılmasında, her alanda sağlanacak verimlilik artışlarının doğrudan bir etkisi olacaktır”

Konuşmasına verimlilik artışlarının ülkelerin kalkınmasında ve küresel ölçekte rekabet avantajı elde etmelerinde büyük önem taşıdığına dikkat çekerek başlayan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Müsteşarı Dr. Veysel Yayan, sözlerine şöyle devam etti: “Verimlilik, istikrarlı bir ekonomik büyümenin ve toplumsal refahın belirleyici faktörlerinin başında gelmektedir. Sadece iş gücünün ve sermayenin değil, doğal kaynak ve ham maddelerin de sürdürülebilir kalkınma anlayışıyla ekonomiye sağladığı katkının artırılması söz konusu olduğunda verimliliğin önemi daha da iyi anlaşılmaktadır. Bu bağlamda ülkemizin son dönemde gerçekleştirdiği yüksek ekonomik büyüme performansının gelecek yıllara da taşınması ve 2023 hedeflerine ulaşılmasında, her alanda sağlanacak verimlilik artışlarının doğrudan bir etkisi olacaktır.” Sanayinin son 15 yıllık dönemde, hızlı ve istikrarlı bir biçimde gelişim gösterdiğini ancak küresel konjonktürün rekabet koşullarını da giderek zorlaştırdığını söyleyen Yayan, bu çerçevede bütün kaynakları, insan gücünü, sermayeyi, enerjiyi ve doğal kaynakları doğru, etkin bir biçimde kullanmanın öneminin her geçen gün arttığını vurguladı. Onuncu Kalkınma Planında verimlilik artışlarının, rekabet gücünü ve büyüme hızını artıracak üç ana unsurdan biri olarak tanımlı olduğunu ifade eden Yayan, diğer iki unsurun ise iş gücünün niteliği ve yenilik kapasitesinin artırılmasıyla bilgiye dayalı üretime yönelik bir dönüşüm olduğunu söyledi.

Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri sayısında yüzde 146 oranında bir artış gerçekleştirildi”

Konuşmasında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2017 çalışmaları hakkında bilgi veren Müsteşar Yayan, Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri konusunda olağanüstü bir performans gösterildiğini söyledi. 2017 yılının başında 343 adet olan Ar-Ge Merkezi sayısının 732’ye, 2017 yılının başında 6 olan Tasarım Merkezi sayısının 129’a ve toplam 349 olan Ar-Ge ve Tasarım Merkezi sayısının ise 861’e yükseldiğini söyleyen Yayan, “Dolayısıyla teknolojik gelişmenin dinamosu niteliğini taşıyacak Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri sayısında yüzde 146 oranında bir artış gerçekleştirilmiştir. Bu konu, verimlilikle ilgili çalışmalarımızın önümüzdeki yıllarda teknolojik gelişmelerle desteklenmesi açısından önem taşımaktadır” dedi.

1999-2004 döneminde yıllık ortalama büyüme oranları %3’lerdeyken bu oranın 2005-2010 arasında %4,2’ye, 2011-2016 arasındaysa %6,5’e yükseldiğine dikkat çeken Dr. Veysel Yayan, “Dünya ölçeğinde, en kayda değer büyüme performanslarından birini sergiliyor olmamızla birlikte, iş gücü verimliliği ve çalışan kişi başına ulusal gelir göstergelerinde geldiğimiz nokta, karşılaştırmaya konu olabilecek gelişmiş ülkelere kıyasla halen belirgin ölçüde düşüktür. Benzer şekilde, iş gücüne katılım düzeyleri ve iş gücünün sektörel dağılımı incelendiğinde, verimlilik artışları yoluyla sağlanabilecek kazanımların henüz oldukça gerisinde olduğumuz söylenebilir. Ancak bu durum, bizi karamsarlığa itmemelidir. Bilakis burada, verimlilik artışlarıyla sağlanabilecek yüksek gelişim potansiyelini görmemiz ve bu doğrultuda çalışmamız gerekir” şeklinde konuştu. Daha sonra “Sanayi 4.0” olarak da adlandırılan Dördüncü Sanayi Devrimi’ne değinen Yayan, “Dördüncü Sanayi Devrimi, üretim alanını yeni baştan biçimlendirecek gelişme olanaklarını önümüze seriyor. Akıllı fabrikaların, yapay zekânın, nesneler arası internetin, bulut teknolojileriyle koordine robotik sistemlerin sunabileceği değişim dinamikleri, insan hayal gücünün çok daha ötesinde. Bakanlık olarak yürüttüğümüz bütün faaliyetleri, koyduğumuz bütün kurumsal hedefleri, hatta organizasyon yapımız içinde yer alan bütün organları, Dördüncü Sanayi Devrimi perspektifiyle yeniden tanımlıyor, yeniden inşa ediyoruz. Bu yönde alacağımız tedbirler, artan bir hızla devam edecek” diye konuştu. Konuşmasının sonunda kongrelerin sanayinin bütün ilgili taraflarının, üniversitelerin, kamu kesiminin, sivil toplumun bir araya geldiği temel platformlardan olduğuna inandıklarını söyleyen Yayan, “6. Ulusal Verimlilik Kongresinin sanayicilerimize, bilim camiamıza, ilgili sivil toplum kuruluşlarına ve karar alma süreçlerinde bizlere ufuk açıcı sonuçlar ortaya koymasını diliyor, emeği geçen bütün çalışma arkadaşlarıma ve siz değerli katılımcılarımıza da bir kez daha teşekkürlerimi sunuyorum” dedi.

Geniş kapsamlı ve bilimsel nitelikli olan ‘Verimlilik Kongreleri’ ilgili tüm taraflar arasında fikir alış verişi platformu oluşturuyor”

Verimlilik Kongrelerinin; çeşitli kesimlerin yürüttüğü verimlilik çalışmalarının bir araya getirilmesi, Türkiye’nin verimlilik hedef ve politikalarının tartışılması, önerilerin geliştirilmesi ve böylelikle de kamuoyunun dikkatinin verimlilik alanına çekilmesi amacıyla düzenlendiğini söyleyerek sözlerine başlayan Verimlilik Genel Müdürü Anıl Yılmaz, kongrelerin ilkinin 1991 yılında gerçekleştirildiğini, 2013 yılından itibaren de Bakanlık olarak tekrar hayata geçirildiğini ve iki yılda bir düzenlendiğini söyledi. Kongrelerin verimlilik alanındaki çalışmaların bir araya getirildiği, geniş kapsamlı, bilimsel nitelikli kongreler olduğuna dikkat çeken Yılmaz, Kongrelerle üniversitelerin, kamu kurumlarının, meslek örgütlerinin ve iş dünyasının seçkin temsilcilerinin bir araya getirilmesinin ve taraflar arasında fikir alış verişi platformu oluşturmasının hedeflendiğini, bunun da başarıyla gerçekleştirildiğini söyledi. Özellikle gelişmiş ülkelerde son 10-15 yılda verimlilik alanında bir duraksama olduğunu ifade eden Yılmaz, “Bazı ülkelerde verimlilik kaynaklı büyümenin duraksadığını hatta bazı ülkelerde zaman zaman geriye doğru gittiğini görebilmekteyiz. Dolayısıyla tüm ülkelerde, özellikle OECD ülkelerinde, bu konuya yoğun mesai harcıyorlar, geçtiğimiz 2-3 yıl içinde önemli araştırmalar yaptılar, ‘verimliliği tekrar nasıl artırabiliriz, tekrar eski patikasına nasıl oturtabiliriz?’ diye arayış içindeler. Bu konuda hem mikro hem de makro düzeyde araştırmalar yapıyorlar. Örneğin Japonya’da bunu makro düzeyde açıklamak için çeşitli teoriler geliştiriyorlar. Zombi firmalardan bahsediliyor. Çok uzun yıllar, çok düşük faizlerle ve yüksek devlet destekleriyle normal piyasa koşullarında yaşamını sürdüremeyecek firmaların Zombi’leştiği, verimsiz firmaların ayakta kalabildiği gibi bir açıklama getirildi” diye konuştu. Yılmaz konuşmasının devamında yeni teknolojilerin genel verimliliği artırdığına inanılsa da özellikle akıllı telefonların bireysel verimliliği düşürdüğüne dair yapılan çalışmalara değinerek, “Bir kişinin günde yaklaşık 50 kez telefonunu kontrol ettiğine dair çalışmalar var” dedi. Konuşmasının sonunda, verimlilik alanındaki çalışmaların bütün perspektifler dikkate alınarak devam ettiğine değinen Yılmaz, gerçekleştirilen 6. Ulusal Verimlilik Kongresinin de bu bakış açısına uygun olarak kurgulandığını sözlerine ekleyerek, Kongre programı hakkında katılımcılara bilgi verdi.

TÜRKİYE YENİ TEKNOLOJİLERİN GETİRDİĞİ VERİMLİLİK ARTIŞLARINA HAZIR MI?” PANELİ

Açılış konuşmalarının ardından Bloomberg HT Haber Koordinatörü Ali Çağatay’ın moderatörlüğünde “Türkiye Yeni Teknolojilerin Getirdiği Verimlilik Artışlarına Hazır mı?” başlıklı açılış paneli yapıldı. Panele; CNNTÜRK’ten Emin Çapa, TTGV Yönetim Kurulu Başkanı, VESTEL VENTURES Yönetim Kurulu Üyesi Cengiz Ultav ile Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kamil Yılmaz konuşmacı olarak katıldılar.

Yeni çağın girdisi bilim ve akıl, çıktısı ise teknolojidir”

Panelin ilk konuşmacısı olan Emin Çapa, “YENİ 1 DÜNYA: Bildiğimiz, eğitim gördüğümüz çağ sona ererken” başlıklı bir sunum yaptı. Yeni çağın girdisinin “bilim ve akıl”, çıktısının ise “teknoloji” olduğunu belirterek sözlerine başlayan Çapa, “Çağımızda yaşam boyu eğitim artık hayati bir konu haline geldi” dedi. Zaman kırılırken, eski bilgi birikimlerinin insan beynine kilit vurduğuna dikkat çeken Çapa, “Eski bilgi ve tecrübelerle yola çıkıyoruz. Geçmiş birikimler, kırılma dönemlerinde engel olur” dedi. “Biz daha adapte olamadan eski dünya, hazır olmayanın başına yıkılıyor” ifadesini kullanan Çapa, “Fortune 500 listesine 1957-1997 yıllarında girmiş kurumların sadece %37’si bugün faaliyette. S&P şirketlerinin ortalama ömrü ise 1960 yılında 60 yıl iken bugün 15 yıl. Dünya, geçmişteki gibi olmayacak. Eski dünyayı kaçırdığımız gibi yeni dünyayı kaçırmamamız lazım” şeklinde konuştu. Eski dünyada veri artışının “1-2-3-4” şeklinde olduğunu ancak yeni dünyada ise “2-4-6-8” şeklinde gerçekleştiğine dikkat çeken Çapa, “Dünyanın en büyük şirket verisine sahip Walmart, bir saatte dünyanın en büyük kütüphanesi olan ABD Kongre Kütüphanesinin verilerinin 167 katı veri üretiyor. Yakın bir zamanda ise 3D yazıcılarda organ basılacak” dedi. Günümüzde küçük bütçelerle büyük işler yapılabileceğini söyleyen Çapa daha sonra “karanlık fabrikalar”dan bahsetti. Çinli bir cep telefonu modülleri üretim tesisinin ilk tam karanlık fabrikayı faaliyete geçirdiğini söyleyen Çapa, “650 kişinin çalıştığı fabrikada çalışan sayısının 60’a düştüğünü, hatalı üretimin ise 5’te 1’e indiğini, bunun da yakında sıfırlanacağını söyledi. Çapa, konuşmasının sonunda “Türkiye, doğunun batısında, batının da doğusundadır. Bu, büyük bir zenginliktir, bundan faydalanmamız lazım” ifadelerini kullandı.

Şirketlerin ‘veri, tasarım, dijitalleşme’ üçgeninde iş yapmaları gerekiyor”

Daha sonra konuşmasını yapan Vestel Ventures Yönetim Kurulu Üyesi Cengiz Ultav, 1914 ve 2014 yılları arasındaki dönemin “teknoloji yüzyılı” olarak adlandırıldığını belirterek, “Bu teknoloji yüzyılında ne olduğunu, nereye geldiğimizi iyi anlamak lazım.  Bu teknoloji yüzyılında teknoloji arz fazlası var. Bu arz fazlası, 1984 yılına kadar olan 70 yıllık dönemde savunma, sağlık, ulaşım gibi alanlarda birtakım büyük şirketlerin tasarımlarının, hayallerinin doğrultusunda arzın insanlar tarafına yöneldiği bir dönem yaşıyor. Daha sonraki dönem, 1984'ten sonraki dönem, tamamen finansın denetiminde, finansın desteklediği büyük şirketlerin insan için yaptığı formülasyonlar şeklinde gelişiyor” diye konuştu. Bahsi geçen bu yüzyılın “teknolojinin teknoloji için çalıştığı, finansın finans için çalıştığı bir dönem” olduğuna vurgu yapan Ultav, “Ancak bu dönem değişti. Bundan sonraki döneme somutluklar dönemi diyoruz. Teknolojinin insanlar için verimlilik ve kolaylık yarattığı bir dönem içerisindeyiz. Bu dinamiği çok iyi kavramamız lazım” dedi. Büyük veri konusunda şirketlerin, büyük ya da küçük olmalarına bakmaksızın “veri, tasarım, dijitalleşme” üçgeninde iş yapması gerektiğine dikkat çeken Ultav, “Eğer bu üçgen içinde iş yapmıyorsanız, yoğunluk ve derinlikleri olan bir şirket değilseniz, geleceğiniz yok demektir. Büyük veri denilen okyanusta veriden bilgiye, bilgiden bilgeliğe, bilgelikten hiçbir şey bilmediğinin farkında olmaya varıp derinlik kazanmadığınız takdirde üçüncü gözünüz de yoksa bundan sonraki dönemde ortaya çıkacak zorluklarda diğerlerinden hiçbir farkınız olmayacaktır” diye konuştu. Büyük veri konusunda hem şirketlerin hem insanların bir arada olması gerektiğini belirten Ultav, “Tasarım, artık eskisi gibi masa başında yapılmıyor. Tasarım, bütün insanların teknolojileri kucaklamasını ve en yoğun şekilde kullanmasını sağlayacak şekilde düşünülmeli” cümlelerine yer verdi. Ultav, konuşmasının devamında Vestel olarak genç bilim insanlarına verdikleri destekler ve birlikte yaptıkları çalışmalar hakkında bilgi verdi.

Dışa açıklık ve mali istikrarı, kurumsal reformlar ve arz-yönlü reformlarla tamamlamalıyız”

Panelin son konuşmacısı Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kamil Yılmaz, “Teknolojik Değişim, Verimlilik ve Türkiye” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. ABD’de 1980’lerde yeni teknolojilerin yarattığı yeni işlere geçen işçilerin oranı %8.2 iken, bu oranın 1990’larda %4,4’e, 2000’lerde ise %0,5’e kadar düştüğü bilgisini veren Yılmaz, “Vasıfsız mavi yakalılar teknolojik gelişmeden olumsuz etkilenirken vasıflı beyaz yakalılar teknoloji ile gelişen yeni iş alanlarında daha fazla katma değer üretebiliyorlar” dedi. 1990-2007 yılları arasında otomasyon ve robotlardan kaynaklanan istihdam kaybının görece az olduğuna dikkat çeken Yılmaz, “Her 1000 işçiye karşı bir robot istihdam edilmesi, istihdam oranını %0.18-0.34 ve reel ücretleri %0.25-0.5 arasında düşürüyor. Bu etki ithalat, rutin işlerin kaybı, başka ülkelere istihdam kaydırma (offshoring), diğer bilgi teknolojilerine bağlı sermaye ve toplam sermaye stokundan kaynaklanan etkilerden bağımsızdır” şeklinde konuştu. Sunumunun devamında Türkiye’nin uluslararası ekonomideki konumu hakkında da bilgi veren Yılmaz, Türkiye’nin coğrafi konumunun verdiği avantajı lehine kullanarak ihracatını artırabildiğini ancak daha ileri teknolojiyle üretilen ürün ve sektörlere geçiş yapamadığı için uluslararası pazarlardaki göreli pozisyonunu daha fazla ileriye taşıyamadığını söyledi. Türkiye’nin yüksek büyüme hızlarını sürdürme konusunda başarılı olamadığını da sözlerine ekleyen Yılmaz, “Bir iktisatçı olarak önerebileceğim tek bir alternatifim var: Hâlihazırda başarıyla gerçekleştirdiğimiz dışa açıklık ve mali istikrarı, kurumsal reformlar ve arz-yönlü reformlarla tamamlamak. Bunları gerçekleştirmeden uzun vadede yüksek büyüme hızlarını sürdürmemiz imkânsız” dedi.

Panelin ardından konuşmacılara teşekkür plaketleri, Verimlilik Genel Müdürü Anıl Yılmaz tarafından verildi. Kongrenin devamında eş zamanlı oturumlara geçildi.

Sanayinin Geleceği” Oturumu

Oturum Başkanı: Hülya Öztoprak Yılmaz, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Dördüncü Sanayi Devrimi Daire Başkanı

Tuncer Hatunoğlu, İletişim Yazılım Genel Müdürü

Erman Karaca, TÜBİSAD Yönetim Kurulu Başkanı

Can Bayar, Altınay Robot Teknolojileri Teknolojiden Sorumlu Başkanı

Murat Kurtlar, BOSCH Sanayi 4.0 Proje Direktörü

 

Değişen Çalışma Koşulları, İşgücünün Geleceği ve Verimlilik” Oturumu

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Sibel Kalaycıoğlu, ODTÜ Öğretim Üyesi

Prof. Dr. Sinan Alçın, İstanbul Kültür Üniversitesi Öğretim Üyesi

Prof. Dr. İlkay Savcı, Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi

Doç. Dr. Fatma Umut Beşpınar, ODTÜ Öğretim Üyesi

Türkiye'de Verimlilik Artışının Kaynakları: Firma Düzeyinde Analizler” Oturumu

Oturum Başkanı: Prof. Dr. Nazire Nergiz Dinçer, TEDÜ Öğretim Üyesi

Prof. Dr. Nazire Nergiz Dinçer, TEDÜ Öğretim Üyesi

Prof. Dr. Ayça Tekin-Koru, TEDÜ Öğretim Üyesi

Hüseyin Ekrem Cünedioğlu, İskenderun Teknik Üniversitesi

Dr. Fatma Utku İsmihan, ODTÜ, GTHB

Türkiye Ekonomisinde Firma Dinamikleri ve Verimlilik Kompozisyonu” Oturumu

Oturum Başkanı: Gül Taşkıran Battal, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Verimlilik Araştırma ve Planlama Dairesi Başkanı

Prof. Dr. Aykut Lenger, Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi

Yrd. Doç. Dr. Beyza Polat, Özyeğin Üniversitesi Öğretim Üyesi

Faik Yücel Günaydın, Verimlilik Genel Müdürlüğü

Sanayide Kaynak Verimliliği Potansiyeli: Sektörel Bakış” Oturumu

Oturum Başkanı: Özlem Durmuş, Verimlilik Genel Müdürlüğü

Dr. Şeyma Karahan, TÜBİTAK MAM Çevre ve Temiz Üretim Enstitüsü, Başuzman Araştırmacı

İlknur Menlik, Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu Genel Sekreteri

Dr. Vehbi Canbolat, Türkiye Tekstil Terbiye Sanayicileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı

Ahmet Taşkın, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürü

Akıllı Tarım ve Tarımsal Üretimde Verimlilik” Oturumu

Oturum Başkanı: M. Selami İleri, TARMAKBİR Genel Sekreteri

Doç. Dr. Ufuk Türker, Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi

Mete Has, AGCO Türkiye Ülke Satış Müdürü

Doç. Dr. A. Behiç Tekin, Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi