İçindekiler
Dergi Arşivi

Rekabetçi Sektörler Programı KOBİ’lere Finansal Araç Projeleri İle Destek Oluyor

 

Rekabetçi Sektörler Programı, Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği mali işbirliği anlaşması çerçevesinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülen, şu anda yaklaşık 900 milyon Avroluk bir bütçeye sahip ve bu bütçeyi projeler aracılığı ile kullandıran bir çatı program. Rekabetçi Sektörler Programı, Türkiye’deki bölgesel farklılıkların dengelenmesi için KOBİ’lerin rekabet gu¨cu¨nu¨n artırılarak sosyal ve ekonomik kalkınmanın sağlanması vizyonuyla yürütülmekte. Rekabetçi Sektörler Programı kapsamında ortak kullanım atölyelerinden, araştırma geliştirme laboratuvarlarına, lisanslı depolardan, turizm altyapısı geliştirme çalışmalarına kadar birçok alanda yatırımlar devam ediyor.

Programın destek verdiği alanlardan biri de finansa erişim imkanlarının geliştirilmesi. Bu kapsamda KOBİ’lerin ihtiyaç duyduğu mali desteğe daha kolay erişmelerine imkan tanıyan projeler hayata geçiriliyor.

Teknoloji Transferini Hızlandırma Fonu Projesi:
Teknoloji projeleri geliştiren kurum ve kuruluşların yenilikçi fikirlerini pazara sunmalarına destek olmak amacıyla büyük bir girişim başlatıldı. Yenilikçi fikir veya rekabetçi yöntem içeren bir buluşun ticari değeri olan ürüne çevrilmesini yani teknolojinin ticarileştirilmesini hedefleyen Teknoloji Transferini Hızlandırma Fonu Projesi (TTH-TÜRKİYE) 2013 yılında hayata geçti. Programa TÜBİTAK tarafından sunulan Proje için ayrılan kaynak 50.5 milyon Avro.

Geliştirilen teknoloji çalışmalarına ve yenilikçi fikirleri ticarileşme fırsatı sunan TTH-Türkiye, bu alanda Türkiye'nin ilk risk sermayesi olma özelliği taşıyor. Türkiye'de ilk kez bu ölçekte bir fonla desteklenecek olan akademisyenler, araştırmacılar, teknoloji üreticileri ve girişimciler, gerçekleştirecekleri çalışmalarına yatırım yapılması imkânına sahip olacaklar.

En Az 50 Yenilikçi Fikir Desteklenecek
Türkiye'de tekno-girişimciliği de yaygınlaştırmayı hedefleyen proje kapsamında oluşturulan fon ile en az 50 yenilikçi proje fikrine yatırım yapılabilecek. TTH-Türkiye Projesi, tüm Türkiye'den başvurulara açık bulunuyor. Gelir seviyesi Türkiye ortalamasının altında olan bölgelere yoğunlaşarak yatırım gerektiren ileri teknoloji çalışmalarına destek sağlayacak olan proje, Bakanlık ve TÜBİTAK adına bu alanda uzman kuruluş olan Avrupa Yatırım Fonu (AYF) tarafından yürütülüyor. Proje yatırım kararları için Diffusion Capital Partners (DCP) ve Accelerating Commercialisation of Technology (ACT) adlı iki bağımsız fon yöneticisi görevlendirildi.

Büyüyen Anadolu’ya Kredi Kolaylıkları Projesi (BAKK):
Bu proje, Türkiye’de bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla kişi başına düşen milli geliri ülke ortalamasının yüzde 75'inden düşük olan 43 ilde faaliyet gösteren mikro işletme ve KOBİ'lerin ihtiyaç duyduğu finansmana erişim imkânlarını artırmaya yönelik bir girişim. BAKK Projesi, Program kapsamında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı adına alanında uzman kuruluş olan Avrupa Yatırım Fonu (EIF) tarafından yürütülüyor.

BAKK Projesi, 2011 yılından bugüne 43 ilde yaklaşık 10 bin işletmeye 650 milyon Avro kredi kolaylığı sağladı. Proje ile toplamda 1 milyar Avrodan fazla kredi hacminin yaratılması hedefleniyor.

Mikro İşletmelere ve Kobi'lere Avantajlı Kredi Kolaylığı
Proje hem mikro işletmeleri hem de KOBİ'leri desteklemek üzere tasarlandı. Mikro işletmelere mikro krediler için KGF garanti sağlarken, Rekabetçi Sektörler Programı, EIF aracılığıyla KGF'ye 13,5 milyon Avro kontr-garanti desteği sağlıyor.

KOBİ'ler için ise Rekabetçi Sektörler Programından sağlanan ve EIF kanalıyla aracı bankalara aracılığıyla kullandırılan 40,5 milyon Avro garanti sağlanıyor.

Böylelikle bölgelerde faaliyet gösteren mikro işletmelerin ve KOBİ’lerin, işletme ve yatırım sermayesi ihtiyaçları için yapacakları kredi başvurularına kolaylık sağlanıyor.

Başlı başına bir destek programı niteliğinde olan BAKK Projesinde bir çok paydaş banka ve finansman kuruluşu ile birlikte çalışılıyor. BAKK Projesi kapsamında çalışılan aracı bankalar yoluyla sağlanan kredilerle, aynı bankaların aynı dönemlerde sağladıkları KOBİ kredilerine kıyasla daha uzun vade veya daha düşük faiz imkanı sunuluyor.

Hangi İşletmeler Yararlanabiliyor?
BAKK Projesinin kredi kolaylıklarından 10 kişiden az çalışanı ve yıllık 2 milyon Avrodan az cirosu olan mikro işletmeler ile 250 kişiden az çalışanı, yıllık 50 milyon Avrodan az cirosu veya toplam varlığı 43 milyon Avronun altında olan KOBİ'ler yararlanabiliyor.

G43 Anadolu Girişim Sermayesi Fonu Projesi
Girişim sermayesi, yüksek büyüme potansiyeline sahip girişimlere yapılan yatırımı ifade ediyor. Girişim sermayesi ile ilgili bir proje, Rekabetçi Sektörler Programı çerçevesinde Avrupa Yatırım Fonu ile birlikte geliştirildi ve 16 Milyon 300 Bin Avroluk bütçe ile hayata geçirildi. G43 Anadolu Girişim Sermayesi Fonu Projesi, Program kapsamında Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB adına alanında uzman kuruluş olan EIF tarafından yürütülüyor.

G43 Anadolu Girişim Sermayesi Fonu, Türkiye’nin ilk bölgesel risk sermayesi fonu olma niteliğini taşıyor. Fon, Türkiye’nin gelişmekte olan bölgelerinde faaliyet gösteren şirketlerin finansmana erişiminde geleneksel banka kredilerinden farklı kaynak sağlamak amacıyla kuruldu. İstanbul Risk Sermayesi Girişimi tarafından da desteklenen bu projeyle yatırımın en az yüzde 50’sinin GAP Bölgesine, diğer yüzde 50’sinin de kişi başına düşen gelirin ulusal ortalamanın yüzde 75’in altına düştüğü bölgelere yapılması amaçlanıyor. Böylece Rekabetçi Sektörler Programının hedef bölgesinde yer alan 43 ildeki başarılı girişimciler bu amaçla kurulan G43 Anadolu Girişim Sermayesi Fonu ile destekleniyor.

Rekabetçi Sektörler Programı adına Projeyi yöneten Avrupa Yatırım Fonu, Proje fonunun KOBİ’lere aktarılmasını ‘finansal aracılar’ üzerinden sağlıyor. G43 Anadolu Girişim Sermayesi Fonunun kurulması ve yönetilmesi için bağımsız bir fon yöneticisi yetkilendirildi. The Abraaj Group tarafından bağımsız olarak yönetilen 20 milyon Avroluk fonun-G43 Anadolu Girişim Sermayesi Fonu RSP’nin 14 milyon Avro, IVCI’nin 2 milyon Avro ve Bağımsız fon yöneticisinin sağladığı 4 milyon Avro ile toplam 20 milyon Avro’dur.- bu bölgede 5-6 işletmeye yatırım yapması bekleniyor. Bu yatırımların hayata geçmesi ise bölge ekonomisinin kalkınmasına katkıda bulunulması anlamına geliyor.

Firmaların Seçiminde Hangi Kriterler Rol Oynuyor?
Şu ana kadar Proje çerçevesinde iki firmaya yatırım gerçekleştirildi. Firmaların fon yatırımlarından faydalanabilmeleri için;
- Çalışan sayısının 250’den az ve cirosunun 50 milyon avrodan düşük olması veya bilanço büyüklüğünün 43 milyon avrodan az olması,
- Kişi başına geliri Türkiye ortalamasının yüzde 75’inin altında olan 43 ilde yerleşik veya faaliyet gösteriyor olması gerekiyor.

Günümüzde KOBİ’lerin finansmana erişiminde hibelere alternatif bir model olarak, finansal araçlar vasıtasıyla KOBİ’lere destekler tartışılırken, ülkemizde bu model için ilk örnekler Rekabetçi Sektörler Programı ile hayata geçiriliyor. Programın ilk döneminde yukarıda bahsi geçen 3 proje ile yaklaşık 130 milyon Avroluk finansa erişim desteği sağlandı, Programın gelecek döneminde de finansal araç projelerine destek verilecek.