İçindekiler
Dergi Arşivi

Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP)

 

GEBİP Nedir?
Türkiye Bilimler Akademisi, 497 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin kendisine verdiği görev doğrultusunda, Türkiye’de tüm bilim alanlarındaki araştırmaları, bilimci kişiliğini ve araştırıcılığı özendirmek, gençleri bilim ve araştırma alanına yöneltmek amacıyla 2001 yılında TÜBA-Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı’nı başlatmıştır. “Genç Akademi” oluşturma hedefiyle yola çıkan TÜBA-GEBİP, ülkemiz biliminin geleceğine yönelik önemli bir yatırım olmuş, çeşitli ülkelerin akademilerine de örnek teşkil etmiştir. TÜBA-GEBİP, ülkemizin araştırmalarıyla ön plana çıkmış genç bilim insanlarını Akademi’nin şemsiyesine almak, Akademi üyeleriyle etkileşimlerinden sinerji yaratmak ve ihtiyaç duydukları desteği ödül biçiminde sağlamak amacıyla başlatılmıştır.


Kimler Başvurabilir?
Tüm bilim dallarından, sağlık bilimlerinde uzmanlık, diğer bilim dallarında doktora derecesine sahip, Türkiye’de çalışan veya Türkiye’de çalışma kararını vermiş, başvuru tarihinde 39 yaşını doldurmamış genç bilim insanları Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı’na başvurabilir. Programa kabul edilen genç bilim insanlarına üç yıl boyunca destek verilir.


GEBİP’in Amacı
Bilimci kişiliğinin gelişmesinde, yüksek lisans/doktora öğrenciliği ve doktora sonrası araştırıcılığın yanı sıra, bağımsız genç araştırıcı evresi önemli bir yer tutmakta; bilim insanları kendi başlarına araştırma yapma ve yüksek lisans/doktora tez çalışmalarını yönetme yetkinliklerini geliştirme zorunluluğunda oldukları bu evrede, özel teşvik ve desteğe gereksinim duymaktadır.


Bu program genç akademisyenlerin birbirleriyle ve konuya hevesli bilim insanları ile iletişim kurmalarını kolaylaştırmayı, aralarında bir etkileşim ve sinerji oluşturulmasını, bilime ilgi duyan gençler içinde rol modelleri oluşturarak bilimin ülkemizde tanınırlığını, farkındalığını artırmayı, bilimi gençlere sevdirmeyi amaçlamaktadır.


GEBİP’in İşleyişi
Programa kabul edilen araştırıcıların çalışmalarını izlemek, değerlendirmek ve yönlendirmek, Akademi Konseyi’nin belirlediği ilkelere göre ve Konsey tarafından bu amaçla oluşturulan komitelerin katkılarıyla yapılmaktadır. GEBİP Ödülü sahibi bilim insanları yıllık toplam 20.000TL ödül alırlar. Ayrıca, genç araştırmacılar yetiştirmelerini teşvik etmek amacıyla –danışmanı oldukları doktora öğrencisi için harcanmak üzere- kendilerine yıllık toplam 6000TL ek bir maddi destek verilir. GEBİP Üyeliği aktif olarak devam eden araştırmacılar, başvurdukları takdirde yılda bir defa en fazla 4000TL tutarında Bilimsel Toplantı Desteği alabilir. GEBİP Üyeleri, programı tamamladıktan sonra, beş yıl süresince, yine yılda bir defa GEBİP sonrası destekten yararlanabilmektedir. Avrupa için 1000 Dolar karşılığı TL; Uzakdoğu-Amerika için 1250 Dolar karşılığı TL destek sağlanmaktadır.


Bugüne Kadar Yapılanlar…
GEBİP, “Genç Akademi” olarak dünyadaki ilk örneklerinden biridir. Bu program “Genç Akademi” oluşturma hedefiyle yola çıkmış, ülkemiz biliminin geleceğine yönelik önemli bir yatırım olmuş, çeşitli ülkelerin akademileri tarafından örnek gösterilmiştir.
2001-2012 yılı içinde programa 1722 genç bilim insanı başvurmuş, bunlardan 294’ü ödüle layık görülmüştür.


2012 yılı için 28 genç bilim insanının GEBİP Ödülü ile desteklenmesi uygun bulunmuştur.
 

2012 Yılı TÜBA-GEBİP Ödül Sahipleri

Genç Akademi Çalışmaları
Türkiye’deki “Genç Akademi” çalışmalarının temeli, 2009 yılında Zonguldak’da yapılan “TÜBA-GEBİP Yıllık Değerlendirme Toplantısı”nda atılmış, Ankara ve İstanbul’da yapılan toplantılarla çalışmalar devam etmiştir. Türkiye Bilimler Akademisi çatısı altında Türkiye Genç Bilim Akademisi’nin kurulması konusundaki çalışmalar, TÜBA-GEBİP ve Küresel Genç Akademi Üyesi Doç. Dr. Yusuf Baran tarafından yürütülmektedir. Doç. Dr. Baran, Küresel Genç Akademi’nin 15-18 Mayıs tarihlerinde yapılan 2013 yılı Genel Kurul toplantısında, TÜBA Başkanlığınca yürütülen çalışmalar ile ilgili olarak bir konuşma yapmış ve ülkemizin bu konuya verdiği önemi belirtmiştir.