İçindekiler
Dergi Arşivi

"Süt Ve Süt Ürünleri İmalatı" ve "Et ve Et Ürünleri İmalatı" Sektörlerine Yönelik Kaynak Verimliliği Rehberleri Yayımlandı

 

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Verimlilik Genel Müdürlüğü ve Bölgesel Çevre Merkezi (REC) işbirliği ile "Süt ve Süt Ürünleri İmalatı" ve "Et ve Et Ürünleri İmalatı" sektörlerine yönelik hazırlanan kaynak verimliliği rehberleri ve tanıtım broşürleri yayımlanmış bulunmaktadır. İmalat sanayiinde sürdürülebilir üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılmasını sağlamak amacıyla hazırlanmış olan bu rehberlerde, et ve süt ürünleri imalatı sektörlerine yönelik başlıca kaynak verimliliği uygulamaları, teşvik edici ve yol gösterici bilgiler ve örnek çalışmalarla sunulmaktadır. Kılavuzun içeriği, Verimlilik Genel Müdürlüğü’nün yürütücülüğünde Bölgesel Çevre Merkezi tarafından hazırlanmış olup; içeriğin oluşturulmasında, örnek teşkil edebilecek sektörel kılavuzlardan, ulusal ve uluslararası yayınlardan ve Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanlarından (MET) yararlanılmıştır. ODTÜ Çevre Mühendisliği ve ODTÜ Gıda Mühendisliği danışmanlığında hazırlanan rehberlerin hazırlık sürecinde, paydaşları bilgilendirmek ve rehberlerin içeriğine ilişkin görüş almak amacıyla sektör birlikleri ve sektörlerdeki öncü işletmelerin temsilcileriyle Çalışma Grubu toplantıları düzenlenmiş ve bildirilen görüşler çalışmaya yansıtılmıştır.

Sanayide sürdürülebilirlik ve kaynak verimliliği konularındaki çalışmaların öneminin günden güne daha da belirginleşmesinin doğal bir sonucu olarak, işletmelerin kar ve büyüme odaklı geleneksel bakış açısı, yerini tüm iş süreçlerinde sürdürülebilirliğin göz önünde bulundurulduğu bir yaklaşıma bırakmaktadır. Söz konusu dönüşümde, yasal düzenlemeler, çevresel sorunlarla ilgili farkındalığın toplum düzeyinde artması, müşteri tercihlerindeki değişiklikler ve dış ticaret engelleri gibi etmenler de şüphesiz büyük rol oynamaktadır. Kaynak verimliliği bazlı çalışmalar, kurumsal firmalar başta olmak üzere tüm sanayi sektörlerinde yaygınlaşmaktadır.

Sektördeki gelişmelere paralel olarak, T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Verimlilik Genel Müdürlüğü tarafından “sanayinin verimlilik temelli yapısal dönüşümünü hızlandırmak” temel amacı ile hazırlanan Verimlilik Stratejisi ve Eylem Planı 2015-2018 (VSEP) kapsamında, konu ile ilgili genel strateji çerçevesi oluşturulmuş, öncelikler ve dönüşüm alanları belirlenmiş ve başvurulacak başlıca politika araçları tanımlanmıştır. Bu doğrultuda VSEP’te belirlenmiş olan altı temel hedeften birisi de “sanayide sürdürülebilir üretim altyapısına dönüşüm sürecinde uygulama ve teknolojilerin yaygınlaştırılması” olmuştur. İmalat sanayiinde sürdürülebilir üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılması için sektörel rehberler hazırlanması, söz konusu hedefe ulaşılmasını sağlamak üzere kullanılabilecek araçlardan birisi olarak öngörülmüştür.

Bu amaca hizmet etmek üzere hazırlanmış olan rehberler kapsamında aktarılan bilgiler aşağıdaki 4 temel başlık altında toplanmaktadır:

? Sektör Profili
? Üretim Süreçleri
? Çevresel Etki Yaratan Alanlar
? Kaynak Verimliliği Önlemleri

Ana bölümlerden ilki olan “Sektör Profili” kısmında sektörün üretim miktarları, dış ticaret verileri, üretimin coğrafi dağılımı, işyeri sayısı, istihdam, iş hacmi, katma değer ve temel paydaşlara ilişkin verilere yer verilmektedir.

Her iki rehberde de “Üretim Süreçleri” bölümünde, seçilen ürünlerin üretim aşamaları kısaca özetlenerek, akış şemalarına yer verilmiştir. Et ve Et Ürünleri İmalatı Kaynak Verimliliği Rehberinde, ülkemizde yoğunlukla tüketilen kasaplık kırmızı et, beyaz et ve şarküteri ürünleri için; Süt ve Süt Ürünleri İmalatı Kaynak Verimliliği Rehberinde ise süt, peynir, yoğurt ve tereyağı için üretim aşamaları ayrı ayrı ele alınmıştır.

“Çevresel Etki Yaratan Alanlar” ve “Kaynak Verimliliği Önlemleri” bölümlerinde ise ürün temelli bir incelemeden daha çok, süreç temelli etki alanları tespit edilmiş ve buna yönelik önlemler irdelenmiştir. Bu yaklaşımın temel nedeni, her iki sektörde de seçilen ürünlerin imalat süreçlerinin büyük ölçüde birbirine benzer aşamalar içermesi, dolayısıyla bu aşamalarda ortaya çıkan çevresel etkilerin ve buna yönelik alınacak önlemlerin de benzerlik göstermesidir. “Çevresel Etki Yaratan Alanlar” bölümünde, sektöre ve seçilen ürünlerin üretim süreçlerine dair atık ve atık su oluşumu ile su, kimyasal ve enerji tüketimine dair farklı kaynaklardan derlenen referans değerlere yer verilmiş, çevresel etkilerin en kritik olanları kısaca açıklanmıştır.

Rehberlerin son bölümünü teşkil eden “Kaynak Verimliliği Önlemleri” bölümünde ise örnek teşkil edebilecek sektörel kılavuzlardan, ulusal ve uluslararası yayınlardan, Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanlarından (MET) yararlanılarak oluşturulmuş kontrol listelerine ve iyi uygulama örneklerine yer verilmiştir. Seçilen ürünlerin üretim süreçlerinde ortak olarak değerlendirilebilecek kaynak verimliliği önlemleri Genel Kontrol Listesi altında yer verilirken, seçilen ürünlerin üretim süreçlerine ilişkin önlemler ise ayrı listeler halinde derlenmiştir. Bu bölümde son olarak yer alan iyi uygulama örnekleri, farklı işletmelerde tespit edilen temiz üretim olanaklarının hayata geçirilmesi sayesinde elde edilen kazanımları özetlemektedir.



Rehber ve tanıtım broşürlerinin ilk etapta yaklaşık 35 kamu kurumuna, 20 sivil toplum kuruluşuna, 35 organize sanayi bölgesine, 90 üniversiteye ve ilgili sektörlerde faaliyet gösteren 170 işletmeye yaklaşık 600’er adet dağıtımı sağlanmıştır. Kaynak verimliliği rehberleri ile tanıtım broşürlerinin elektronik versiyonlarına Verimlilik Genel Müdürlüğü’nün web sayfasından (http://vgm.sanayi.gov.tr) ulaşılabilmektedir.

Süt ve Süt Ürünleri İmalatı Sektöründe İyi Uygulama Örnekleri

Et ve Et Ürünleri İmalatı Sektöründe İyi Uygulama Örnekleri