İçindekiler
Dergi Arşivi

22 Mart Dünya Su Günü

Selin ENGİN / Sanayi ve Teknoloji Uzmanı (Verimlilik Genel Müdürlüğü)

 

Dünya Su Günü, her yıl 22 Martta temiz su kaynaklarının önemine dikkat çekmek ve bu kaynakların sürdürülebilir şekilde yönetilmesini desteklemek amacıyla kutlanmaktadır. Temiz su kaynaklarına yönelik uluslararası bir günün kutlanması, 1992 yılında gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı’nda önerilmiştir. Bu doğrultuda Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 22 Mart 1993 tarihinde 1. Dünya Su Günü’nün kutlanmasına karar verilmiştir. Her yıl Dünya Su Günü kapsamında temiz su kaynaklarına yönelik bir tema belirlenerek bu konunun önemi vurgulanmaktadır. 2015 yılında “Su ve Sürdürülebilir Kalkınma”, 2016 yılında ise “Su ve Meslekler” teması ile düzenlenen Dünya Su Gününün, 2017 yılı teması “Atık Su” olarak belirlenmiştir.

Neden Atık Su?
Nüfus artışı, hızlı kentleşme ve ekonomik gelişmeler nedeniyle oluşan atık su miktarı ve kirlilik yükü küresel olarak artış göstermektedir. Küresel olarak evlerimizden, kentlerden, sanayi ve tarımdan kaynaklanan atık suların % 80’inden fazlası arıtılmadan veya yeniden kullanılmadan doğaya geri verilmekte ve çevrenin kirlenmesine neden olmaktadır. 2030 yılında suya olan talebin % 50 oranında artacağı ve bu talebin çoğunluğunun kentlerden kaynaklanacağı öngörülmektedir. Ayrıca, 2050 yılı itibarıyla dünya nüfusunun % 70’inin kentlerde yaşayacağı tahmin edilmektedir. Günümüzde gelişmekte olan ülkelerdeki pek çok kentte atık su yönetimini etkin ve sürdürülebilir bir şekilde sağlayacak yeterli altyapı bulunmamaktadır. Hatta atık suyun toplandığı ve arıtıldığı kentlerde bile arıtma verimliliği, kullanılan sisteme göre değişiklik göstermektedir. Geleneksel atık su arıtma tesisleri, insanları ve ekosistemi olumsuz etkileyen çeşitli kirleticileri gidermekte yetersiz kalmaktadır.

Artan su talebi, atık suyun toplanması ve yönetimine ilişkin yeni yaklaşımların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Buna karşın atık su yönetimi ihmal edilmekte ve su, enerji, besin maddesi ve diğer geri kazanılabilir malzemeler açısından potansiyel olarak uygun maliyetli ve sürdürülebilir bir kaynak olan atık sulara gerekli önem verilmemektedir. Bu değerli kaynaktan faydalanılması sayesinde, her canlı için su döngüsünün daha iyi işlemesi mümkün olacaktır. Bu nedenle atık suların, bertaraf edilmesi gereken bir yük yerine bir kaynak olarak görülmesi önem teşkil etmektedir. Güvenli bir şekilde yönetilen atık sudan sağlanabilecek fırsatlar oldukça fazla olup ekonomik kazanç sağlanması da mümkün olabilecektir. Bunun yanında yeniden kullanılan atık su, gıda üretimi ve endüstriyel gelişme gibi diğer zorlu konularda da yarar sağlayabilecektir. Ayrıca, atık suların arıtılması ve yeniden kullanılmasıyla Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri-Hedef 6 kapsamında yer alan, atık su miktarının yarıya düşürülmesi ve geri kazanımıyla yeniden kullanımın artırılması hedefine yardımcı olunacaktır.

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri – Hedef 6: Temiz Su ve Sanitasyon
Günümüzde 663 milyonun üstünde insan, evine yakın güvenilir bir su kaynağına sahip olmadığı için uzun mesafelerdeki su kaynaklarına ulaşabilmek ve kuyrukta beklemek için uzun saatler harcamaktadır. Aynı zamanda bu insanlar, kontamine olmuş sular nedeniyle ortaya çıkan sağlık problemleriyle karşı karşıyadır.

2015 yılında kabul edilen Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, 2030 yılında herkesin güvenilir suya ve sanitasyona erişim sağlayabilmesine ilişkin bir hedef içermektedir. Bu hedef doğrultusunda su, aşırı yoksulluğun ortadan kaldırılmasında temel bir unsur haline getirilmiştir. Söz konusu 6. hedef kapsamındaki amaçlar şu şekilde sıralanmaktadır:

? 2020 yılı itibarıyla;
? Suyla ilişkili ekosistemlerin (dağlar, ormanlar, sulak alanlar, nehirler, akiferler ve göller) korunması ve iyileştirilmesi
? 2030 yılı itibarıyla;
? Güvenilir ve uygun fiyatlı içme suyuna evrensel ve adil erişim sağlanması,
? Sanitasyon ve hijyene yeterli ve adil bir şekilde erişim sağlanması, bu kapsamda korunmasız şartlardaki kadınlara ve kız çocuklarına özel önem verilmesi,
? Kirliliğin azaltılması, atıkların bertaraf edilmesi, tehlikeli kimyasal ve madde deşarjının en aza indirilmesi, arıtılmamış atık su miktarının yarıya düşürülmesi ve küresel geri dönüşüm ve yeniden kullanım miktarlarının artırılması yoluyla su kalitesinin geliştirilmesi,
? Tüm seviyelerde entegre su kaynakları yönetiminin uygulanması (mümkün olan durumlarda sınır aşan iş birliklerini içerecek şekilde),
? Gelişmekte olan ülkelerde, su ve sanitasyonla ilişkili faaliyetlerde ve programlarda (su hasadı, tuzsuzlaştırma, su verimliliği, atık su arıtma, geri dönüşüm be yeniden kullanım teknolojileri) uluslararası işbirliğinin ve kapasite oluşturma desteğinin genişletilmesi,
? Su ve sanitasyon yönetiminin geliştirilmesinde yerel toplulukların katılımının desteklenmesi ve geliştirilmesi.

Birleşmiş Milletler Verilerine Göre;
? 2,4 milyar insan, tuvalet gibi temel sanitasyon hizmetlerinden yoksundur.
? Önlenebilir su hastalıkları ve sanitasyon kaynaklı ishal gibi hastalıklar nedeniyle, her gün yaklaşık 1000 çocuk hayatını kaybetmektedir.
? Sanitasyona erişim, iyi hijyen uygulamaları ve güvenilir su temini sağlanarak her yıl 1,5 milyon çocuğun hayatı kurtarılabilecektir.
? 1990 yılından bu yana 2,6 milyar insan gelişmiş içme suyu kaynaklarına erişim sağlamasına karşın hâlâ 663 milyon insan bu imkânlara sahip değildir.
? En az 1,8 milyar insan içme suyu kaynağı olarak kontamine suları kullanmaktadır.
? 1990-2015 yılları arasında gelişmiş içme suyu kaynaklarına sahip insanların küresel nüfusa oranı % 76’dan % 91’e yükselmiştir.
? Gelecekte dünya nüfusunun % 40’ından fazlasının su kıtlığından etkileneceği tahmin edilmektedir.
? Günümüzde 1,7 milyar insan nehir havzalarında yaşamakta olup, su kullanımı, kaynaktaki kullanılabilir su miktarını aşmaktadır.
? İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan atık suyun % 80’inden fazlası, herhangi bir kirlilik giderimi olmadan nehirlere veya denizlere deşarj edilmektedir.
? Taşkınlar ve su kaynaklı afetler, doğal afetlerin neden olduğu ölümlerin % 70’ini oluşturmaktadır.

Kaynakça:
http://www.un.org/sustainabledevelopment/water-and-sanitation/
http://www.unwater.org/campaigns/world-water-day/en/
http://www.worldwaterday.org/
http://www.worldwaterday.org/wp-content/uploads/2017/01/Fact_sheet_WWD2017_EN.pdf