İçindekiler
Dergi Arşivi

Bakanlığımız Akaryakıt ve LPG Piyasasındaki Denetimlerine Hız Kesmeden Devam Edecektir

Prof. Dr. Ersan ASLAN / Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Müsteşarı

 

Sanayileşme, şehirleşme ve teknolojinin insan hayatındaki ağırlığı arttıkça, ülkelerin enerjiye olan talepleri ve kişi başına düşen enerji tüketimi de hızla artış göstermektedir. Türkiye, geçtiğimiz 10 yıllık dönemde OECD ülkeleri arasında enerji talep artışının en fazla gerçekleştiği ülke olmuştur. Bugün dünyanın 18. ve Avrupa’nın 7. büyük ekonomisine sahip olan Türkiye’nin bu başarı hikâyesinin yazılmasında, sanayimizin çarklarının dönmesinde, halkımızın mutluluk ve refah artışında enerji sektörü hayati bir rol oynamıştır. Bugün, 12 yıl öncesine göre yaklaşık 2 kat daha fazla enerji tüketiyoruz. Cumhuriyetimizin 100. yılını kutlayacağımız 2023 yılında ise bugüne kıyasla 2 kat daha fazla enerji tüketeceğimizi öngörüyoruz.

Türkiye, 2014 yılında toplam 242 milyar dolarlık ithalat yaparken, bunun 54 milyar dolarlık bölümünü enerji ithalatı oluşturmuştur. 2023 yılında enerjiye ödeyeceğimiz tutarın 106 milyar dolar civarında olacağını tahmin ediyoruz. Enerji ithalatı, ekonomimizdeki cari açığın en büyük kalemini oluşturmaktadır. Eğer Türkiye, enerjide kendine yeten bir ülke olsaydı bugün cari fazla veriyor olacaktık. Bu durum ekonomimizin büyümesine 1-2 puan fazla olarak yansıyacaktı. Fakat şunu çok iyi biliyoruz ki; ülke olarak kalkınmanın yolu zengin doğal kaynaklara sahip olmaktan değil, bilimsel ve teknolojik gelişmeleri de yakından takip ederek değişen dünya koşullarına duyarsız kalmadan çalışmaktan geçiyor. Bazı ülkeler, zengin doğal kaynakları olmamasına rağmen, doğru politika ve verimlilik artışıyla dünyanın en gelişmiş ülkeleri haline gelebilmiştir. Önemli enerji kaynakları bulunan birçok ülke ise buna rağmen kalkınamamıştır.

2014 yılı verilerine göre, ülkemizde birincil enerji talebinin % 27’si petrol ve türevleriyle karşılanmaktadır. Sanayi, altyapı, ulaşım ve savunma alanında yaşanan gelişmelere ek olarak otomotiv sanayisinin kaydettiği büyüme ve binek araçlarda LPG kullanımındaki artış petrol ve türevlerine olan ihtiyacı sürekli artırmaktadır. Petrol ürünleri kullanımının bu denli fazla olması ve yaşanan talep artışları, ülkemizde büyük bir akaryakıt ve LPG sektörü oluşmasına sebep olmuştur. 100 milyar TL’den daha fazla bir büyüklüğe sahip sektörde 4 rafineri, 91 akaryakıt ve 82 LPG dağıtım firması ile yaklaşık 12 bin akaryakıt ve 10 bin LPG istasyonu faaliyet göstermektedir.

Serbest piyasa ekonomisine sahip diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de devletin temel fonksiyonu, piyasaları denetim ve gözetim altında bulundurmaktır. 2008 yılında sektöre yönelik gözetim ve denetim faaliyetlerine Bakanlığımızın da dâhil olması, bugüne kadar yaşanmamış birçok olumlu gelişmeyi de beraberinde getirmiştir.

Öncelikle, akaryakıt ve LPG sektörünün her kademesi hem periyodik denetimlerle hem de şikâyetler üzerine gerçekleştirilen ani denetimlerle sürekli biçimde izlenir hale gelmiştir. Ayrıca, merkez teşkilatımız koordinasyonunda taşra teşkilatı personeli ile gerçekleştirilen çapraz denetim faaliyetleri, kamu otoritesinin varlığının sektörce her daim hissedilmesini sağlamıştır.

2011-2014 yılları arasındaki denetim verileri ve sektöre ait istatistiklerin değerlendirilmesi sonucu, sektör faaliyetlerinin belirli bir disipline erişmesi noktasında çapraz denetimlerin önemli rol oynadığı görülmüştür. Bunun üzerine ilk defa 2014 yılında, 81 ilin tamamında çapraz denetim gerçekleştirilmesi kararı alınmış ve bu hedefe ulaşılmıştır. Bu denetimler hem tüketicinin hem de akaryakıt ve LPG piyasasında faaliyet gösteren girişimcinin, sektöre güvenle bakmasında önemli rol oynamıştır.

Bakanlığımız, PGD faaliyetlerini yürüten denetçilerin bilgi ve yeteneklerinin artırılmasına da büyük önem vermektedir. Hazırlanan eğitim programları ile düzenli olarak denetçilerimize idari ve teknik eğitimler verilmektedir. Sadece eğitim salonlarında verilen teorik eğitimlerle değil sahada verilen uygulamalı eğitimlerle de denetçilerimizi değişen teknoloji ve çevre koşullarına hazır hale getirmeye gayret ediyoruz. Bakanlığımız bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da tüketiciyi korumak, haksız rekabeti önlemek ve akaryakıt kaçakçılığını engellemek amacıyla akaryakıt ve LPG piyasasında gerçekleştirdiği denetimlere hız kesmeden devam edecektir.