İçindekiler
Dergi Arşivi

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Alanında Güncel Gelişmeler

 

OECD KOBİ’lerden Sorumlu Bakanlar Toplantısı Meksika’da Yapıldı

İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD) KOBİ’lerden Sorumlu Bakanlar Toplantısı 22-23 Şubat 2018 tarihinde Meksika’nın Başkenti Meksiko’da 55 ülke, Avrupa Birliği ve 12 uluslararası örgütten üst düzey katılımla gerçekleştirilmiştir. “Verimlilik ve Kapsayıcı Büyüme için KOBİ’lerin ve Girişimciliğin Güçlendirilmesi” temalı toplantı OECD bünyesinde KOBİ’lere ilişkin Bakanlar düzeyinde şimdiye kadar düzenlenen üçüncü konferans olmuştur. 2004 yılında Bakanlığımızın ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleştirilmiş olan 2. KOBİ’lerden Sorumlu Bakanlar Konferansı’nın devamı niteliğinde olan Konferans’a Sayın Bakan Yardımcımız Doç. Dr. Hasan Ali ÇELİK ve Bakanlığımız ve KOSGEB temsilcilerinden oluşan heyet katılım sağlamıştır. Ev sahibi Meksika’nın başkanlık yaptığı konferansta, Türkiye, İsviçre ve Yeni Zelanda Başkan Yardımcısı olarak görev yapmıştır. Sayın Bakan Yardımcımız, ülkemizi Konferans’ta Başkan Yardımcısı olarak temsil etmiştir.

2 gün süren Konferans’ta; KOBİ’lerin büyümesini sağlamak, KOBİ’lerin çeşitlendirilmiş finans araçlarına erişimini geliştirmek, KOBİ’lerin küresel ekonomiye katılımını güçlendirmek, etkili düzenlemeler yoluyla iş ortamının geliştirilmesi, KOBİ’lerin büyümesinde işletme devirlerinin rolü, girişimci yeteneklerinin geliştirilmesi olgun KOBİ’lerde inovasyonun desteklenmesi, kapsayıcı girişimcilik ve KOBİ ve girişimcilik programlarının izlenmesi ve değerlendirilmesi gibi konular çeşitli panel ve oturumlarda ele alınmış, KOBİ’lerin dijital dönüşümünün önemi vurgulanmıştır.

Sayın Bakan Yardımcımız, Konferansın kapanış bölümünde bir de konuşma gerçekleştirmiş ve konuşmasında “Küçük ve orta ölçekli işletmelerin, ekonomilerin bel kemiğini oluşturduğu, kalkınma ve büyümenin kaynağı olarak nitelendirildiği, Türkiye’de de bu kapsamda KOBİ’lerin toplam işletmelerin %99’unu oluşturduğu; istihdamın %73’ü, üretilen toplam katma değerin %53’ü, toplam yatırımların %55’i ve ihracatın da %55’inin KOBİ’ler tarafından gerçekleştirildiği, KOBİ’lerin ayrıca bağlı bulundukları ülke ekonomisinde bölgesel ve sektörel dengesizlikleri azaltarak sosyal entegrasyonun sağlanmasında kilit rol oynadıkları, ancak ülke ekonomileri için bu kadar önem arz eden KOBİ’lerin yaşam döngüleri içerisinde her aşamada önemli problemlerle karşı karşıya kalabildiği; finansmana erişim, kalifiye iş gücü istihdam edebilme, dijital dönüşüm ve verimlilik gibi konularda sıkıntılar yaşadığı, ayrıca KOBİ’lerin girişimci yapısında, iş yapma modellerinde, boyut ve yaş gibi birçok yönden, ülkeler ve sektörler arasında çok farklı karakter gösterebilen oldukça heterojen yapıda olduğu ve bu farklılıkların politika yapımında ve uygulamalarda dikkate alınması gerektiği, bu çerçevede bütün bu konuların OECD bünyesinde uzun zaman sonra Bakanlar düzeyinde ele alınmasından duyduğu memnuniyeti ifade etmiş ve KOBİ’lerden sorumlu bakanlar toplantısının ülkemiz için özel bir öneme sahip olduğu zira KOBİ’ler üzerine 2004 yılında düzenlenen bir önceki konferansa ülkemizin İstanbul’da ev sahipliği yapmış olduğunu ifade ederek, “küresel ekonomide girişimciliğin ve yenilikçi KOBİ’lerin desteklenmesi” başlığı ile yapılan İstanbul konferansının önemine vurgu yapmıştır.” Konferans sonucunda katılımcı 55 ülke ve Avrupa Birliği tarafından “Verimlilik ve Kapsayıcı Büyüme için KOBİ’lerin ve Girişimciliğin Güçlendirilmesi Deklarasyonu” kabul edilmiştir (https://ab.sanayi.gov.tr/haber.html?haberId=cedc89ad-b138-4ce0-a735-a2419d4838c2).

Dünyanın En Büyük Uçağı, İlk Uçuşuna Hazırlanıyor

Uzay aracı şirketi Stratolaunch tarafından, gelecekte gökyüzünden roket fırlatabilmek için dünyanın en büyük uçağının inşa edildiği bildirilmektedir. Söz konusu şirketin, milyarder Paul Allen tarafından desteklendiği ve Kaliforniya, Mojave’deki Mojave Hava ve Uzay Limanı’nda kurulduğu ifade edilmektedir. Habere göre, uçağın ilk düşük hızlı taksi testi 18 Aralık 2017’de yapılarak, aracın yer yön kontrolleri ile fren sistemleri test edilmiştir. Roc adı verilen Stratolaunch’ın roket taşıyan ana gemisi, 118 metre kanat genişliğinde ve 227.000 kg ağırlığındadır. Stratolaunch’un taşıyıcı düzleminin ikiz kol şeklinde düzenlemesi, uçağın aynı anda üç roketi birlikte taşıyabilmesini sağlayacaktır. Stratolaunch taşıyıcı düzlemi, yaklaşık 9.000 metrelik bir yükseklikten yörüngeye roketler fırlatmak üzere tasarlanmıştır. Uçağın kuyrukları yerden 15 metre yukarıdadır. 26 Şubat 2018’de Stratolaunch, Aralık 2017’deki ilk denemelerden farklı olarak, bu kez taşıyıcı uçağın kalkış yaklaşımlarını görebilmek için yüksek hız testleri gerçekleştirmiştir (https://www.space.com/39155-stratolaunch-wprlds-largest-plane-test-photos.html).

Yapay Zekâ Sayesinde İki Yeni Dış Gezegen Keşfedildi
Haberde, içerisinde programlanmış kurallara sahip yazılımlara zıt olarak, veriden bir şeyler öğrenen yazılım olan sinir ağlarının birçok alanda kullanılmakta olduğu bu kapsamda NASA bilim insanları ve bir Google yazılım mühendisinin, yapay zekânın gücünü kullanarak, sinir ağı yöntemi sayesinde galaksimizde iki yeni dış gezegenin bulunduğunu bildirmektedir. Her ne kadar yapay zekâ araçları dış gezegenlerin bulunmasında sıkça kullanılıyor olsa da bu yeni keşifte ilk kez, bir “sinir ağı” kullanan yapay zekâ kullanılmıştır.

Bilim insanları yeni dış gezegenler bulmak için, Kepler Uzay Teleskopu’nu kullanmaktadır. Bu teleskop sayesinde, 2525 dış gezegenin bulunduğu belirtilmektedir. Öncekilerden farklı olarak, Kepler-90i ve Kepler-80g dış gezegenlerinin bulunmasında, Kepler teleskopunun sağladığı verileri değerlendiren bir yapay zekâ sistemi kullanılmıştır. Teleskoptan alınan 15.000 etiketli veri/sinyalle sinir ağı eğitilmiştir. 15.000 sinyalden 3500’ünün yıldız etrafından dönen bir gezegenden kaynaklanan “ışık eğrisi” olduğu belirlenmiştir. Işık eğrileri, yıldız etrafında dönen bir gezegen, yıldızla Kepler’in gözü arasında geçerken o yıldızın ışığının azalışını ölçer. Kepler-90i’nin, yıldızının etrafında dönen 8. gezegen olması ve böylelikle güneş sistemimizdeki gezegen sayısıyla eşitlenme açısından astronomicilere ilginç geldiği ifade edilmektedir. Kepler-90i’nin ortalama sıcaklığının 425°C’nin üstünde olduğu düşünülmektedir (https://www.popsci.com/artificial-intelligence-discovered-new-exoplanets).

Uçaklarda Akıllı Motor Devri Başlıyor
Rolls-Royce şirketinin Singapur Airshow'da akıllı-motor vizyonuyla yeni bir programı başlattığı, bu vizyonun belirlenmesinde, insanların uçakla daha çok ve daha verimli bir şekilde seyahat etme isteğinin karşılanması amacı yattığı belirtilmektedir. Akıllı-motor vizyonunun birbiriyle çok yakın bağlantılı olan ve günümüzde ayrılmaz ikili olan ürün ve hizmet düşüncesi üzerine kurulduğu ifade edilmektedir. Akıllı-motor programının, Rolls-Royce’un 1990’larda pazar tamamlama programı kapsamında ilk kez uygulamaya koyduğu TotalCare (TopluBakım) hizmeti kapsamında yürütüleceği belirtilmektedir (https://www.rolls-royce.com/media/press-releases/yr-2018/05-02-2018-rr-launches-intelligentengine.aspx).

Evrende Parlayan İlk Işık, Gök Bilimciler Tarafından Keşfedildi

Haberde, evrendeki ilk yıldızları arayan gök bilimcilerin araştırmaları sırasında, evrende parlamış ilk ışığı keşfettikleri bildirilmektedir. Dünyanın en sessiz bölgelerinden Batı Avustralya Çölü’nde basit bir radyo anteni kullanılarak, uzun süredir araştırılan kozmik şafağın sinyallerinin yakalandığı ifade edilmektedir. Söz konusu keşfin 2015’te Yerçekimsel dalgaların keşfinden beri en önemli buluş olduğu, ilk yıldızların 13.7 milyar yıl önce gerçekleşen Big-Bang’den 180 milyon yıl sonra ortaya çıktığı, daha önce evrenin sadece gazlardan oluşan karanlık bir boşluk olduğu ifade edilmektedir. Normal teleskopların bu kadar eski yıldızların görüntüsünü yakalamayı başaramadığını ancak radyo dalgaları ile sinyallerin yakalanabildiğini, bunun da kasırga esnasında sinekkuşunun kanat çırpışını duymak kadar zor bir iş olduğu belirtilmiştir (https://www.telegraph.co.uk/science/2018/02/28/first-light-ever-shone-universe-picked-astronomers-revolutionary/).

İnsan Taşıyan Drone, Çin'de İlk Test Sürüşünü Başarıyla Tamamladı
Dünyanın ilk yolcu droneunun Çin'de ilk uçuşunu gerçekleştirdiği ve Guangzhou şehrinden kalktığı bildirilmektedir. Elektrikle çalışan EHang 184 model droneun, saatte 100 kilometre hızında deniz seviyesinde 23 dakikalık bir uçuşta 100 kilograma kadar ağırlığa sahip tek bir yolcuyu taşıyabildiği ifade edilmektedir. Şirket, ürünün 1.000 kez test edildiğini ve fiyatının 200.000- 380.000 ABD Doları arasında olacağını belirtmektedir. Şirket, droneların insanların trafikten kaçmasına yardımcı olmalarının yanında, acil durumlarda kurtarma, hastaları hastaneye hızlı bir şekilde taşıma gibi amaçlarla da kullanılabileceğini vurgulamaktadır. Geçtiğimiz yıl Dubai’de, sürücüsüz uçan taksiler için de EHang ile iş birliği yapıldığı açıklanmıştı. Daha geniş bir pazar hedeflediklerini ifade eden EHang şirketi, nihai ticari ürünün yıl içinde büyük ihtimalle piyasaya çıkacağını ifade etmektedir (http://www.wired.co.uk/article/ehang-184-drone-video-fly-price-test).

Yapay Zekâ Hukukçuları Alt Etti
Hukuksal bir yapay zekâ platformu olan LawGeex tarafından düzenlenen bir müsabakada, kendileri tarafından geliştirilen yapay zekânın, Stanford, Duke ve Güney Kaliforniya Üniversitesinden hukuk profesörlerini, seçilmiş 5 adet Gizlilik Sözleşmesinin okunması ve yorumlanması konusunda alt ettiği bildirilmektedir. İnsanlara ve yapay zekâya, sözleşmeleri okuması ve sözleşmelerdeki 30’dan fazla yasal şart ve maddeleri belirlemek için toplam 4 saat süre verildiği, daha sonra bu analizlerinin doğruluğunun değerlendirildiği ifade edilmektedir. Haberde insanların müsabaka sonunda 100 üzerinden 85 puan alırken yapay zekânın 95 puana ulaştığı, üstelik belgelerin analizini tamamlamak insanların ortalama 92 dakikasını alırken yapay zekânın bunun için sadece 26 saniyeye ihtiyaç duyduğu vurgulanmaktadır. Haberde bu durumun hukukçuların işsiz kalmasına yol açmayacağı aksine onların rutin işlere ayıracağı zamanı azaltarak daha fazla müşteriyle ilgilenebileceği belirtilmektedir (https://www.popularmechanics.com/technology/robots/a18839164/ai-beats-human-lawyers-at-lawyering/).

Mercedes ve Bosch Sürücüsüz Taksi Testlerine Başlıyor
Mercedes (Daimler) ve Bosch’un sürücüsüz taksi üretimine oldukça yakın olduğunun bilgisinin verildiği haberde, Bosch yöneticisi Volkmar Denner’in önümüzdeki birkaç ay içinde iki şirketin de test araçlarının yollara çıkacağını söylediği vurgulanmaktadır. Her iki şirketin de elini çabuk tutmaya çalıştığı, 2021 yılında BMW’nin otonom araçlarını satmaya başlayacağından hareketle, şirketlerin yavaştan alma şanslarının olmadığı belirtilmektedir. Daimler’in, çoğunlukla taksiler üzerine yoğunlaştığı, Başkan Yardımcısı Wilko Stark’ın taksilerin sadece teknoloji cihazı adapte edilmiş araç anlamına gelmediğini, bunların en başından beri otonom sürüş için tasarlandıklarını söylediği de belirtilen noktalardan birisidir (https://www.engadget.com/2018/02/04/mercedes-and-bosch-will-test-self-driving-taxis-in-months/).

Porsche’nin Yeni Elektrikli Aracı Sadece 20 Dakikada Şarj Olacak
Porsche’nin 2015 yılında konsept bir model olarak tanıttığı elektrikli aracı Mission E’nin geliştirilmesinin devam ettiği ve bu çerçevede otomobille ilgili ortaya çıkan bilgilerden birinin de aracın 800v’lık hızlı şarj bataryaları ile donatılacağı bildirilmektedir. 800v hızlı şarj ile araç 20 dakikada 250 millik bir menzil sağlayabilmektedir. Haberde Porsche’nin 800v’ın yeni standart olması için diğer otomobil firmalarıyla da görüşmekte olduğu ancak şu anda bu standardı kullanacak olan ABD’deki tek firma olacağı, bu sebeple öncelikle ABD’deki 189 bayisine elektrik şarj istasyonları kurması gerekeceği belirtilmektedir (https://www.popularmechanics.com/cars/a18922231/porsches-mission-e-charge/).

Grafenden Filtre Sayesinde Temiz Suya Ulaşım Artık Daha Kolay
Avustralya Commonwealth Bilimsel ve Sınai Araştırma Kurumu (CSIRO) araştırmacılarının ince grafenden oluşan “Graphair” denilen bir membran geliştirdikleri belirtilmektedir. Kirli suyun söz konusu filtreden yalnızca bir kez geçmesiyle temizlendiği belirtilmektedir. Araştırmanın Nature Communications’da yayınlandığı, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) dünyada temiz suya ulaşımla ilgili korkutucu istatistikler topladığı bildirilmektedir. Söz konusu veriye göre dünyada 2 milyardan fazla insanın kirli su içtiği bilinmektedir
(https://futurism.com/film-graphene-filtering-dirty-water-easier-ever/).

Melanini Taklit Eden Daha Güvenli Saç Boyaları Geliştiriliyor
ACS Biomaterials Science & Engineering dergisinde yayınlanan bir makalede “Melanini Taklit Eden Daha Güvenli Saç Boyalarının Geliştirilmeye Çalışıldığı” belirtilmektedir. Saç boyama, özellikle beyazlarını gizlemek isteyenler için yaygın bir uygulamadır. Ancak bugünün ticari saç boyalarının birçoğunda bulunan bir bileşen, alerjik reaksiyonlara ve cilt tahrişine neden olmaktadır. Bilim insanlarının, saçın doğal renk molekülünü taklit ederek (melanin) potansiyel olarak daha güvenli bir alternatif geliştirdikleri belirtilmektedir. Araştırmacıların, yapısal olarak melanine benzeyen ve çeşitli biyomedikal uygulamalarda kullanılmak üzere araştırılan polidopamin’e yöneldiği bildirilmektedir. Demir iyonlarıyla polidopamin, gri ve beyaz tüyleri siyaha dönüştürmektedir. Polidopamin ile bakır ve alüminyum iyonları eşleştirerek hafif tonlar elde edilebilmektedir (http://pubs.acs.org/doi/full/10.1021/acsbiomaterials.7b00031).