İçindekiler
Dergi Arşivi

E-Devlet ve Yönetişim

 

Giriş

Dijitalleşme kavramının yaşamımızı iyiden iyiye etkilediği, hatta dönüştürdüğü bir dünyada yönetim kavramı da bundan etkilenecektir. Bilgi teknolojilerinin kullanımının yaygınlaşması ve kamu yönetiminin yeniden yapılanması değişimin önemli bir parçasıdır. Özellikle tüm iş süreçlerinin dijital ortama aktarıldığı bir dönemde kamudaki iş yapma biçimleri de dönüşüm geçirmektedir. Kamu hizmetlerinin e-devlet portalında yer alması vatandaşın devletten beklediği taleplerin başka bir boyuta evrilmesine yol açmıştır. Vatandaşlar ve işletmelerle etkileşimli olarak kamu yönetiminde her türlü faaliyet dolaysız olarak kullanılabilir hale gelmiştir. Bu durumun, vatandaş özelinde yaşam kalitesinin de artmasını tetikleyen bir unsur olması beklenmektedir. Dolasıyla bu dönüşümün ortaya çıkardığı yönetişim kavramı önümüzdeki yıllarda önemli bir kavram olarak hayatımıza girmektedir.

Yönetişim Nedir?

Yönetişim kavramını, yönetim organizasyonunda yer alan unsurlar arasında hiyerarşik bir anlayış yerine katılımcı, uzlaşmacı, şeffaf, hesap verebilen ve yetki devrini destekleyen bir ortak anlayışı, elektronik dönüşüm çalışmaları üzerinde yürüten ve geliştiren bir kavram olarak tanımlamak mümkündür. Kamuda yönetişim kavramının gelişiminin temel göstergesi olarak e-devlet uygulamaları görülebilir.

Yönetişim Neden Ortaya Çıkmıştır?

Yönetimde, kurumsallaşma ve yeniden yapılanma çalışmalarında, gerek ulusal gerekse küresel ölçekte organizasyonun (kamu ya da özel sektör) faaliyetlerine yönelik kolay çözüm üretmenin temel yaklaşımının katılımcı girişim yaklaşımı olduğu uluslararası kurum ve kuruluşlarca da önerilen bir yöntem olmuştur. İnternet teknolojileri ve e-dönüşümün ortaya çıkması ve toplumsal yaşamın her boyutunda giderek yer alması, bilginin önemi ve bilgiye ulaşmadaki devrimsel gelişmelerin toplumsal yaşama yansımaları yönetişim kavramının ortaya çıkmasında bir neden olarak gözükmektedir.

İyi Yönetişim İçin Neler Yapmalıdır?

? Profesyonel yönetim anlayışını oluşturmak,
? Organizasyonun amaç ve hedefleri doğrultusunda planlama, strateji ve uygulamalar geliştirmek,
? e-dönüşüm çalışmalarındaki başarı (yaygınlaşma oranı, birlikte çalışabilirlik) oranı,
? Organizasyonlarda ortak karar alabilme araçlarının belirlenmesi ve işletilmesi,
? Kamu ve özel sektör beklentilerinin belirlenmesi,
? Sivil toplum kuruluşlarının geliştirilmesi.

Yönetişimin Temel Özellikleri Nelerdir?

? Yönetişim bir süreç işidir,
? Yönetişim katılımcı ve saydam bir anlayışı ortaya koyar,
? Yönetişim, uygulamalarda kamu ve özel sektör ayrımı yapmaz, genel yaklaşımları tüm sektörleri içerir,
? Yönetişim sürekli etkileşimi öneren ve geliştiren bir süreçtir.
Yönetişimin Tarafları Kimlerdir?

Yönetişim, devlet (kamu sektörü), özel sektör, sivil toplum kuruluşları ile e-dönüşüm (e-devlet, e-kurum, e-ticaret vb.) uygulamalarından oluşmaktadır.

Kamuda E-Dönüşüm Yapılanması: E-Devlet Nedir?

E-devlet, kurum ve kuruluşların kendi aralarında olan ilişkilerinin yanı sıra, vatandaş ve iş dünyası ile olan ilişkilerinde elektronik araçları en etkin düzeyde kullanarak, geleneksel devlet hizmetlerinin elektronik ortamda yürütülmesini ve sürdürülmesini olanaklı kılan bir modeldir. Vatandaşlar ile kurum ve kuruluşlara, 7 gün 24 saat bilgi teknolojileri yoluyla hizmet sunulmaktadır. Bir başka deyişle, kamu yönetiminde her türlü faaliyetin, vatandaşlar, işletmeler, kamu çalışanları ve devletin diğer fonksiyonlarıyla ilgili etkileşimlerinin e-devlet uygulamaları aracılığıyla elektronik ortam üzerine taşınması, birebir ve aracısız olarak kullanılabilir hale gelmesidir.

E-Devlet ve Yönetişim İlişkisi

E-dönüşümde (kamuda e-devlet’de) temel amacın, çalışma yöntemlerinin optimizasyonu, maliyetlerin düşürülmesi, işlemlerin hızlandırılması, hizmet kalitesinin yükseltilmesi, 7 gün 24 saat hizmet verilmesi, hata oranının en aza indirgenmesi, verimliliğin artırılması, bürokrasinin azaltılması, bireysel katılımın artırılması, zaman ve mekân farklılıklarının etkisinin ortadan kaldırılması, kurumların iç işleyişinin iyileştirilmesi, şeffaflık anlayışının benimsenmesinin sağlanması, kolay, hızlı ve rahat erişimin sağlanması, ülkenin her köşesine aynı kalitede eşzamanlı servis hizmeti verilmesi, ekonomik arz ve talep dengesinin sağlanmasının hedeflenmiş olması, yönetişim içinde temel amaçların doğal olarak sağlanması anlamına gelmektedir. Kamu ve özel sektör kuruluşları e-dönüşüm çalışmalarını ne kadar çok geliştirir ve birlikte çalışabilirlik aşamalarını ne kadar hızlı tamamlarlarsa yönetişim seviyelerini de o düzeyde geliştirmiş olacaklardır. Sürekli gelişim ve sürekli iyileştirme hedefleri yönetişimin e-dönüşüm çalışmalarına yansımasını sağlayacak ve ortak karar alma organları kurumsal gelişimlerinde daha aktif roller alabilecektir.

Sonuç

Yönetişim, bilişim teknolojileri destekli, devletin yoğun bürokrasi ortamını yeniden düzenleme yoluna giderek kamu hizmetlerine daha katılımcı bir anlayış getirerek kamu yönetiminin etkinliğini ve verimliliğini artırmayı sağlayan yeni bir yaklaşım biçimidir. e-yönetişim vatandaş ve işletmelerin etkileşim içinde olduğu bilgi iletişim teknolojileri ile desteklenen yeni bir yönetim şekli olarak tasarlanmıştır. Tasarlanan bu yapının daha katılımcı, daha saydam ve hesap verebilirliği sağlayan bir kamu yönetimini oluşturması beklenmektedir. Bu doğrultuda mevzuat ve standartlar geliştirilerek bu yapının planlama, strateji ve sürdürülebilirliğinin dayanakları tanımlanmalıdır. E-yönetişim de sürdürülebilirliğin yükseltilmesi tarafların farkındalık ve eğitim seviyelerinin geliştirilmesi ile mümkündür. Eğitim düzeyi yüksek, bilimsel gelişmelere ayak uydurabilen toplumlar e-yönetişime dönüşüm aşamasında daha hızlı ve sağlam hareket edebilmektedirler. Gelenekselci yönetim anlayışına sahip olan, dışa kapalı, değişime direnç gösteren, toplumlar ise; e-yönetişim anlayışını uygulamada çok ciddi sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Dolayısıyla e-yönetişimin başarılı bir biçimde uygulanması, tepeden inme bir şekilde değil; toplumsal bir bilinç kazanarak ve farkındalık oluşturularak hayata geçirilmesi daha uygun olacaktır.

Kaynaklar
1) AKTEL Mehmet, ÖĞREKÇİ Süleyman, ÖZMEN Bedrettin, “E-Devlet ve Yönetişim İlişkileri”, GaziÜniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2017
2) UZUN Abdullah, “Kamu Yönetişimdinde Çağdaş Yaklaşımlar Dersi” http://dkbb.gov.tr/upload/dosyalar/KamuYnetimindeadaYaklamlar_4.pdf
3) http://www.tr.undp.org/content/turkey/tr/home/presscenter/pressreleases/2009/12/07/e-transformation-in-public-administration.html