İçindekiler
Dergi Arşivi

Elektrik Motorları Üreticileri EMOSAD Çatısı Altında Bir Araya Geldi

İbrahim YILDIRIM / Elektrik Motorları Sanayicileri Derneği (EMOSAD) Başkanı

 

Elektrik motorlarıyla ilgili sektörü ilgilendiren her türlü konuda bilgi sağlamak ve mesleki alanda çalışmalar yapmak amacıyla 4 Mayıs 2016 tarihinde sektör paydaşlarının bir araya gelmesiyle Elektrik Motorları Sanayicileri Derneği (EMOSAD) kurulmuştur.

Dernek; WAT Motor (Arçelik A.Ş.), GAMAK (Gamak Makina San. A.Ş.), Volt Motor (Volt Elektrik Motor San. ve Tic. A.Ş), Emf Motor (Emf Motor San. ve Tic. A.Ş.), Miksan Motor (Miksan Motor San. ve Tic. A.Ş.), Femsan Motor (Femsan Elektrik Mot. San. Tic. A.Ş), Elsan Motor (Elsan Elektrik San. Tic. A.Ş.), Aemot (Aem Elektrik Motorları San. Tic. A.Ş.) ve Yılmaz Redüktör (Mes Elektromekanik Döküm San. ve Tic. A.Ş.) olmak üzere 9 üyeden oluşmaktadır. Derneğe 3 üyelik başvurusu da mevcut olup üye sayısı zaman içerisinde artacaktır.

Derneğin amacı; Türkiye’de elektrik motorları sanayisinin geliştirilmesi, ulusal ve uluslararası standartlarda hizmet kalitesinin yükseltilmesi, ihracatın artırılması, sektörde faaliyet gösteren şirketlerin markalarının uluslararası yelpazede tanınmış markalar haline getirilmesi, üretime ilişkin teknik, enerji verimliliği, çevre uyumu konularında çalışma yapılması ve sektörün teknolojik gelişmesine önayak olunmasıdır.

Derneğin görevi; ülkemizin ekonomik ve sosyal kalkınmasına katkıda bulunmak için çağdaş uygarlık hedefini esas alarak bölgesel ve sektörel potansiyeli en iyi şekilde değerlendirmek, ulusal ekonomik politikaların oluşturulmasına ve ulusal kalkınmaya katkıda bulunmak, özellikle Avrupa Birliği başta olmak üzere uluslararası sektörel entegrasyonu sağlamak, bölgesel ve yerel gelişmeyi hızlandırmak için projeler geliştirmek, sorunları ve çözüm önerilerini kamuoyuna ve yetkili kurumlara duyurmak olacaktır. Tüm bunların yanı sıra sektörün enerji verimliliği çalışmaları, çevre uyum yasaları ve yönetmelikleri üyeler ve sektör adına yerine getirmek için gerekli çalışmaları yapmak derneğin temel önceliği arasında yer alacaktır.

Elektrik Motorlarında Enerji Verimliliği ve Potansiyeller
Türk sanayisi her geçen gün daha da güçlenerek büyümektedir. Büyüyen sanayi ve artan refah ile birlikte birincil enerji tüketimi ve talebi yıllık %4-5 oranında artan ülkemizde, kısıtlı enerji kaynakları da dikkate alındığında enerji verimliliği artan tüketimin dengelenmesinde en önemli bileşen olacaktır.

“ECD/IEA2011 Energy –Efficiency Policy Opportunieties for Electric Motor Driven Systems” Raporu’na göre Elektrik motorları tahrikli sistemlerin (EMDS) dünya üzerindeki toplam enerji tüketimdeki payı %43-46 arasındadır. Bu değer 6040 Mt ton CO2 emisyonuna denk gelmektedir. Raporun tavsiyeler kısmında 2030 yılına kadar iyi hedeflenmiş ekonomik destek ve finansal teşvikler ile EMDS’nin elektrik tüketiminin %20-30 arasında düşürülebileceği ön görülmektedir.

Yine aynı raporda, elektrik motorlarının enerji tüketimi sektörel olarak sırasıyla; sanayi, ticari, konut, taşıma ve tarım sektörlerinde %64, %20, %13, %3 pay almaktadır. Sanayi sektörünün toplam enerji tüketiminde elektrik motorun payı %69 olarak tahmin edilmektedir.

Ülkemizdeki kullanılan elektrik enerjisinin %26’lık kısmının sanayide kullanılan elektrik motorları tarafından tüketildiği gerçeği dikkate alındığında, bu alanda yapılacak verimlilik çalışmaları ekonomi üzerinde ağır yük olan enerji kaynaklarındaki dışa bağımlılığın azaltılmasına önemli oranda katkı sağlayacaktır.

Elektrik motorları pompa, fan, kompresör, asansör, konveyör, vinç gibi çok çeşitli alanlarda, sabit devir veya değişken devir gibi farklı özelliklerde ve sürekli çalışma, kesintili çalışma gibi farklı koşullarda kullanılmaktadır. Kullanımın çeşitliliği doğru motor seçimini kritik hale getirmektedir. Doğru motor ve sistem seçimi ile ilgili sektörün bilgilendirilmesi, sektöre hizmet sağlayan üreticilerin ürün yelpazelerini bu yönde geliştirmeleri önem arz etmektedir.

Elektrik motorunun ömür boyu maliyet bileşenlerinin %1-3’ünü motor satın alma maliyeti, %97’sini motorun tükettiği elektrik enerjisinin maliyeti oluşturmaktadır. Dolayısıyla işletme maliyetinin iyi anlaşılması ve doğru yatırım yapılması son derece kritiktir.

IEC 60034-30 ile oluşturulan verimlilik düzenlemeleri ile elektrik motorlarının verimlik performans gereksinimleri revize olmuştur. Regülasyona göre IE2 ve IE3 enerji verimliliği zorunluluktur.

Süper enerji sınıfı (IE4) tanımlamaları ayrıca görüşme aşamasındadır. Süper Premium sınıfı olarak adlandırılan üst seviye verimlilik, konvansiyonel motor tasarım ve üretim yöntemleri yerine daha yeni olan mıknatıslı motor tasarımlarının avantajlarını sektöre teknolojik fırsatlar sunabilecektir. Ülkemizin bu alanda var olan bilgi birikimi ve tecrübesi başta EMEA bölgesi olmak üzere dünyanın dört bir yanına rekabetçi fiyat, kalite ve performansta ürün sağlayabilecek düzeydedir. Sektörün bu anlamada cesaretlendirilmesi ve teşvik edilmesi faydalı olacaktır. Sanayide endüstri 4.0 dönüşümü ile birlikte önleyici ve tahmin edici bakım, enerji tüketimi izleme, doğru motor ve sistem seçimi konuları sektör için ciddi potansiyeller arasında yer almaktadır.

Ülkemizde Yapılan Faaliyetler
Hükümetimiz, ilgili bakanlık ve genel müdürlüklerimiz sektör temsilcileri ile sürekli bir araya gelerek sanayicilerle pilot dönüşüm projeleri yapmak ve bu konuda çeşitli etkinlikler düzenlemek suretiyle enerji verimliliği dönüşümü konusunda ciddi adımlar atmaktadır. Destekler değişik başlıklar ve sorumlu kurumlar tarafından yürütülmektedir. Bunları sıralayacak olur isek; Sanayi Kuruluşlarında Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) Desteklenmesi, KOSGEB destekleri, Kalkınma Ajansları tarafından verilen destekler, Dünya Bankası, UNDP, UNIDO projelerini listeleyebiliriz.

Bunun yanında, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından Sanayide Elektrik Motor Envanteri Analiz Raporunu yayınlamıştır. Yayınlanan rapor Dünya genelinde yapılan önemli bir araştırma olmuştur. Enerji verimliliği ve sektörün canlanması açısından da büyük potansiyel olduğunu göstermektedir.

EMOSAD, ETKB tarafından düzenlenen Türkiye Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı Danışma Kurulu çalıştaylarına katılarak görüş ve önerilerini yetkililerle paylaşmıştır, paylaşmaya ve pilot olarak hayata geçirilmek istenen projelere teknik destek vermeye devam etmektedir.