İçindekiler
Dergi Arşivi

İmalat Sanayi ve Alt Sektörlerinde Elektrik Tüketiminin Satılan Mamul Maliyetlerine Oranlarının Analizi

Faik Yücel GÜNAYDIN - Dr. Yücel ÖZKARA / Sanayi ve Teknoloji Uzmanları (Verimlilik Genel Müdürlüğü)

 

Çalışmanın Amacı
Bu çalışmada, elektrik motorlarının dönüşümünün sağlanmasına yönelik oluşturulacak program ya da projelere katkı sunması amacıyla NACE Rev. 2 sınıflamasına göre imalat sanayini oluşturan sektörlerde elektrik tüketiminin satılan ürün maliyetlerine oranı hesaplanmıştır.

Çalışmanın Kapsamı
Çalışmada NACE Rev. 2 sınıflamasına göre imalat sanayini oluşturan sektörlerde faaliyet gösteren ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Verimlilik Genel Müdürlüğü tarafından 2016 yılında yayımlanan “İmalat Sanayisinde Kullanılan Elektrik Motorları Envanteri Analiz Raporu” isimli çalışmada anket yoluyla verisi toplanan firmaların, Bakanlığın Girişimci Bilgi Sistemi’nde (GBS) verisine ulaşılabilenler kapsam dâhiline alınmıştır. Bununla birlikte, her iki veri kaynağında da yer alan işletmeler sektörel ayrımda değerlendirilmiş ve eşlenmiş biçimde verisi bulunan firmalar düzeyinde sektörel hesaplamalar yapılmıştır.

Veri Kaynakları
Çalışmada kullanılan temel veri kaynakları Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Girişimci Bilgi Sistemi ve “İmalat Sanayisinde Kullanılan Elektrik Motorları Envanteri Analiz Raporu” isimli çalışmada anket yoluyla derlenen firma bilgileridir.

Hesaplama Yöntemi
NACE Rev. 2 sınıflamasına göre imalat sanayini oluşturan sektörlerde kapsama giren ve yukarıda bahsedilen anket kapsamında verisi derlenen yaklaşık 832 işletme, GBS’ye göre eşleştirilmiş ve bu işlem sonucunda 500 firma için anket yoluyla elde edilen elektrik tüketim verileri ve GBS yoluyla elde edilen bilanço verileri eşlenerek hazırlanmıştır. KWh olarak derlenmiş olan elektrik tüketim miktarları 0,25 TL/KWh elektrik birim fiyatı baz alınarak elektrik maliyetine dönüştürülmüş ve bu elektrik maliyeti, ilgili firmanın Satılan Mamüllerin Maliyeti’ne bölünerek oranlar elde edilmiştir.

Bu bölme işleminin ardından kapsama alınan örneklemde aykırı değerlerin olduğu görülerek %5’ten küçük ve %95’ten büyük aralıkta yer alan gözlemler silinmiş ve geriye kalan örneklem üzerinden (432 firma) sektörel ortalamalar hesaplanmıştır.

Hesaplama işlemlerinin tamamında STATA 14.0 MP yazılımı kullanılmıştır.

Bulgular
Çalışmanın kapsamına dâhil olan ve ayrıntıları Tablo 1’de verilen 432 firma içerisinden NACE Rev.2’ye göre 12 ve 33 no’lu sektörlerde faaliyet gösteren firma bilgisi yer almamaktadır.

Tablo 1. NACE Rev.2’ye göre imalat sanayi ve alt sektörlerinde elektrik maliyetinin satılan mamul maliyetine oranı.

 

Gözlem Sayısı

Yıllık Elektrik Tüketimi/Satılan Mamullerin Maliyeti

10 - Gıda ürünlerinin imalatı

71

%2,6

11 - İçeceklerin imalatı

8

%4,3

12 - Tütün ürünleri imalatı

¦ 

¦ 

13 - Tekstil ürünlerinin imalatı

63

%7,8

14 - Giyim eşyalarının imalatı

14

%3,3

15 - Deri ve ilgili ürünlerin imalatı

5

%1,7

16 - Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden örülerek yapılan eşyaların imalatı

13

%5,4

17 - Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı

16

%8,5

18 - Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması

5

%2,0

19 - Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı

2

%2,0

20 - Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı

11

%2,4

21 - Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı

8

%4,6

22 - Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı

33

%5,2

23 - Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı

50

%7,4

24 - Ana metal sanayii

34

%5,3

25 - Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)

23

%3,2

26 - Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı

6

%1,9

27 - Elektrikli teçhizat imalatı

15

%1,5

28 - Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı

14

%4,0

29 - Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı

18

%1,8

30 - Diğer ulaşım araçlarının imalatı

3

%0,4

31 - Mobilya imalatı

14

%3,1

32 - Diğer imalatlar

6

%2,0

33 - Makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımı

¦ 

¦ 

Toplam Gözlem

432

 

İmalat Sanayi için Ağırlıklı Ort.

%4,7

 

Bu tabloda yer alan oranlar, Şekil 1’de verilmektedir.

Şekil 1. NACE Rev.2’ye göre imalat sanayi ve alt sektörlerinde elektrik maliyetinin satılan mamul maliyetine oranı.

Elektrik motoru envanteri çalışmasında derlenen anket verileri kullanılarak yapılan bu çalışmanın bulgularına göre elektrik tüketiminin satılan mamul maliyetine oranı en yüksek olan sektörün %8,5 ile 17 no’lu Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı sektörü olduğu ortaya çıkmıştır. Bu oranın en düşük olduğu sektör ise %0,4 ile 30 no’lu Diğer ulaşım araçlarının imalatı sektörü olmuştur.

432 firmanın yer aldığı bu örneklem temel alınarak ağırlıklı ortalamalar yoluyla imalat sanayi için bu oran hesaplandığında %4,7 oranı karşımıza çıkmaktadır.