İçindekiler
Dergi Arşivi

İmalat Sanayisinde Kullanılan Elektrik Motorları Envanteri Analiz Raporu Yayımlandı

 

Onuncu Kalkınma Planı Öncelikli Dönüşüm Programlarından biri olan “Enerji Verimliliğinin Geliştirilmesi Programı” altında yer alan “Sanayide Enerji Verimliliğinin Artırılması” bileşeninin koordinasyonu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Verimlilik Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Bu bileşen kapsamındaki en önemli politika başlığı, düşük verimli AC elektrik motorlarının daha yüksek verimli olanlarıyla değiştirilmesidir. Bu amaçla Verimlilik Genel Müdürlüğünce, “Sanayide Kullanılan Verimsiz Elektrik Motorlarının Dönüşümü Programı” uygulanmaya başlamıştır. Verimlilik Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen olan bu program kapsamında yer alan faaliyetler içerisinde yer alan “Sanayide kullanılan 7,5 kW ve üzeri AC motorlarına ilişkin envanter çıkarılması” eylemi geçtiğimiz aylarda tamamlanmıştır.

Bu kapsamda ilk olarak, işletmelerden saha çalışmaları ile edilecek envanter formunun tasarımı yapılmıştır. Yerli motor üreticileri, enerji verimliliği danışmanlık şirketleri, Elektrik Mühendisleri Odası ve TSE’nin de görüşleri alınarak envanter formu nihai hale getirilmiş ve pilot uygulamaları yapılmıştır. Pilot uygulama sonuçlarının ardından örneklem ardından örneklem belirleme çalışmalarına başlanmış ve çalışmalarına başlanmış ve öncelikli olarak Sanayi Sicil Sistemi’nde yer alan bilgiler kullanılarak 110.000 imalat sanayi işletmesine ilişkin sektör, il ve elektrik tüketim verileri analiz edilmiştir. Bu kapsamda yıllık elektrik tüketimi 50 TEP ve üzeri olan 10.250 adet sanayi işletmesi tespit edilmiş ve araştırmanın ana kütlesi belirlenmiştir. Bu işletmelerin sektörlere ve illere göre dağılımı yapılarak, hangi ilde, hangi sektörlerden kaç işletmeye gidileceği ve motor envanter bilgilerinin alınacağı belirlenmiştir. İstatistiki güvenirlik bakımından 1.000 işletme hedefi konulmuş ve örneklem deseni buna göre düzenlenmiştir. 62 ilimizde belirlenen ve her ilde farklı sektörel dağılıma sahip örneklem deseni için saha çalışmaları öncesinde Bilim, Sanayi ve Teknoloji (BST) İl Müdürlükleri personeline yönelik bir eğitim programı düzenlenmiştir. Saha çalışmasına katılacak yaklaşık 80 personelden, envanter formunun bizzat işletmelerin içine girerek birkaç aşamada doldurmaları talep edilmiştir. İşletmelerin büyüklüğüne ve sahip olduğu motor sayısına bağlı olarak bazı işletmeler birkaç kez ziyaret edilmiştir.

Saha çalışmaları sonucunda 62 ilde yer alan 23 farklı sanayi sektöründe faaliyet gösteren toplam 887 firmaya ait motor envanteri bilgileri elde edilmiş ve analiz edilmiştir. Analiz kapsamında 93.139 adet AC (alternatif akım) ve 1.755 adet DC (doğru akım) motor verileri incelenerek yerli-ithal oranı, ortalama güç, verimlilik durumu vb. sonuçlar elde edilmiş; ayrıca Girişimci Bilgi Sistemi ve Sanayi Sicil Sistemi verileri kullanılarak AC motorlara ilişkin toplam tasarruf potansiyeli, yatırım maliyetleri ve elektrik tüketiminde motorların payına ilişkin hesaplamalar yapılmıştır.

Buna göre, sanayide kullanılan verimsiz elektrik motorlarının yüksek teknolojili ve verimli olan yenileriyle değiştirilmesi temelinde yapılacak bir dönüşüm ile imalat sanayi elektrik tüketiminde kayda değer bir düşüş sağlanmasının mümkün olduğu öngörülmektedir.