İçindekiler
Dergi Arşivi

IV. Sanayi Devrimi Ülke İncelemeleri

AVUSTURYA

 

1. Genel Bilgi
Avusturya’da imalat sanayi 29.000 işletme, yaklaşık 640.000 istihdam ve yıllık 50 milyar Avro brüt katma değer ile ekonominin belkemiğini oluşturmaktadır. Avusturya’da neredeyse her 5 Avrodan biri yerel imalat sanayi tarafından kazanılmakta olup ihracatın ve iş gücünün 2/3’ü de doğrudan bu sektöre bağlıdır. Uluslararası rekabetin yoğun olması nedeniyle yerel sanayinin hayatta kalması yenilikçi teknolojiler geliştirmesine, verimliliğin artırılmasına, kaynak verimliliğine, kalite ve esnekliğe bağlıdır. Dolayısıyla Avusturya, imalat sanayisini geleceğe hazır hale getirmek için Sanayi 4.0’a odaklanmaktadır. Yenilikçi makine ve tesis mühendisleri, rekabetçi sanayi tesisleri ve Almanya ile olan güçlü bağlar sayesinde Avusturya, Sanayi 4.0’ın potansiyelini gerçekleştirme noktasında olumlu koşullara sahiptir.

Avusturya’nın araştırma, teknoloji, inovasyon (Research, Technology and Innovation - RTI) ve sanayi politikası, bir dizi girişim ve bunun sonucunda uygulanan eylemlerle kendisini bu önemli konuya giderek daha fazla adamaya başlamıştır. Sanayinin dijitalleşmesi bağlamında yakın bir zamanda federal hükümet tarafından geliştirilen “Dijital Yol Haritası”nda Sanayi 4.0 bileşenleri önemli bir yer işgal etmektedir.

Sanayi 4.0’ın potansiyelinden mümkün olan en iyi şekilde yararlanmak için farklı alanlardaki eylemler girişimciler, araştırma ortakları, işçiler, çıkar grupları, müşteriler, vatandaşlar ve politikacılar gibi tüm paydaşlar tarafından ele alınmalıdır. Sanayi 4.0 teknik bir mücadeleden çok daha fazlasıdır. Bu vizyonun gerçekleştirilmesi teknolojik ve sosyal inovasyonların bütünleşmesini gerektirmektedir. Ar-Ge bakımından Sanayi 4.0 teknolojik gelişme ve araştırma için yeni konuları ele almaktadır. Uluslararası araştırma için en büyük ihtiyaç üretim süreçlerinin yatay ve dikey entegrasyonu ile mühendisliğin evrenselliği alanlarında görülmektedir.

2. Sanayi 4.0 Kapsamında Yürütülen Çalışmalar
Sanayi 4.0 için araştırma ve teknolojik gelişmenin teşvik edilmesiyle ilgili olarak son birkaç yılda aşağıda sıralanan bir dizi tedbir uygulanmıştır:

• Avusturya Ulaştırma, İnovasyon ve Teknoloji Federal Bakanlığı (Federal Ministry for Transport, Innovation and Technology - BMVIT) 2011 yılında Avusturya Araştırma Teşvik Ajansı (Austrian Research Promotion Agency - FFG) vasıtasıyla yürütülen “Geleceğin Üretimi (Production of the Future)” Programını yürürlüğe koymuştur. Söz konusu program üretim araştırması alanında Ar-Ge’yi fonlamakta ve teşvik etmekte olup Sanayi 4.0 alanındaki en önemli girişimdir.

• BMVIT ve FFG tarafından fonlanacak şekilde yeni “pilot fabrika” geliştirilmesi. Viyana Teknoloji Üniversitesi ödüle 2015 yılında (toplam hacmi; 4 milyon Avro ve 2 milyon Avrosu hibe) hak kazanmış olup ilk pilot fabrikanın inşaatı yerel firmaların geleceğin sanayi üretimine kendilerini adapte etmeleri amacıyla deneme ve tecrübe kazanmaları için Viyana Teknoloji Üniversitesi’ndedir.

• 2014 yılından beri tematik olarak ilgili daimi profesörlük için BMVIT tarafından fon sağlanmaktadır.
• 2014 yılı Nisan ayında bir ulusal “Sanayi 4.0 Platformu” BMVIT girişimiyle başlatılmıştır. Avusturya Sanayi 4.0 Birliği - Akıllı Üretim Platformu Haziran 2015’te kurulmuştur.
• FFG’nin “sanayi için araştırma uzmanlığı” ve “Avusturya Araştırma Stüdyoları” programlarında Bilim, Araştırma ve Ekonomi Federal Bakanlığı (Federal Ministry of Science, Research and Economy - BMWFW) tarafından Sanayi 4.0 projeleri için fon sağlanmaktadır.
• Yeni ve yenilikçi iş modellerinin ve hizmetlerinin özellikle KOBİ’ler için geliştirilmesi BMWFW ve FFG’nin “hizmet girişimi”nin bir parçası olarak teşvik edilmektedir.
• Avusturya İş Hizmetlerinin (AWS) fon programı “ProTRANS-4.0” ve BMWFW’nin ürün, süreç (sanayi 4.0 gibi) veya hizmet inovasyonları bağlamında KOBİ’ler için ürün tanımlama stratejilerini teşvik programı da aynı zamanda önde gelen şirketlerin katma değer zincirlerinde gelişmiş şirketleşmeye katkı sağlayan projelere 2014’teki (sanayi 4.0) başarılı pilot fazı izleyecek şekilde 2015’te teşvik sağlamıştır. Ayrıca, krediler için ERP (European Recovery Programme) fonu çok yıllı programından toplam 50 milyon Avroluk kaynak öncelikli olarak “Gelecek Sanayi 4.0” konusunda ayrılmıştır.
• Avusturya İş Hizmetleri (AWS) Sanayi 4.0 Girişimi, 2015 yılından beri yürürlükte olup Ulusal Vakıf (National Foundation) tarafından finanse edilmektedir ve Avusturya imalat sanayine Sanayi 4.0 metotlarının uygulanması için yatırım teşvikleri sağlamayı amaçlamaktadır.
• BMWFW’nin Ulusal Küme Platformu Sanayi/Üretim 4.0’ı ayrı bir öncelik olarak tanımlamış ve ayrı bir “Sanayi 4.0 ve yenilikçi hizmetler” çalışma grubunu 2014 yazında kurmuştur.

Sanayi 4.0 konsepti eğitim politikasında da önemli bir rekabeti temsil etmektedir. Yüksek teknik kolejlerden mezunlar da Sanayi 4.0’ın imkânlarıyla günümüzde dersler vasıtasıyla tanışmış olup mezuniyet projelerini bu anlayışla sanayi kümeleri ve üniversitelerle işbirliği halinde geliştirmektedir. IT ve mekatronik alanında mesleki eğitimde Sanayi 4.0 ile ilgili öncelikler bulunabilmektedir. Son olarak, geniş bant altyapıların geliştirilmesine değinmek mümkündür. BMVIT 2020 yılına kadar yüksek-hızlı internet ağının genişletilmesi alanına 1 milyar Avro yatırım yapmayı planlamaktadır.

Esnek bir şekilde yeni konuların ele alınması ve yaygın tedbirlerle geniş bir alanda uygulanması Avusturya’nın Sanayi 4.0 ile ilgili stratejisinin başarısı için kilit görülmektedir.

3. Geleceğin Üretimi Programı (Production of the Future)
BMVIT’nin Yenilikçi İmalat için Araştırma ve Teknoloji (Research and Technology for Innovative Manufacturing - RTI) fonlama girişimi “Geleceğin Üretimi” Programını 2011 yılında uygulamaya koymuş ve o tarihten itibaren program kapsamında birçok yeni stratejik tedbir uygulanmıştır. Program kapsamında, daimi profesörlük gibi insan kaynaklarını da içeren ulusal ve uluslararası toplam değeri 450 milyon Avro olan 573 proje başvurusu iletilmiştir. Program, portföy Ar-Ge altyapılarını teşvik edecek yeni önlemleri içerecek şekilde genişletilmiştir. 2011 yılından bu yana 150’den fazla proje için 61 milyon Avro’luk fon onaylanmıştır. Girişimin başlangıcından itibaren iş dünyası ve bilim alanından 1800 paydaş kaydedilmiştir. Programın 2011-2015 sonuçlarının kısa bir özeti aşağıda sunulmaktadır.

Geleceğin Üretimi Programı 2011-2015 Sonuçları:

• 61 milyon Avro dağıtıldı.
• 150 proje fonlandı.
• 450 milyon Avroluk proje başvurusu yapıldı.
• 573 proje iletildi.
• 1800 iş dünyası ve bilim sektörü paydaşı kaydedildi.

 

Şekil 1. Geleceğin Üretimi Programı kapsamında 2013-2014 açık çağrılarında desteklenen araca göre fonların dağılımı.

Girişim kapsamında fonlanan 150 yüksek yenilikli Ar-Ge projesinden aşağıdaki alanlardaki 30 projeye ilişkin ise bir tanıtıcı broşür basılmıştır:
o İmalatta verimlilik ve kalite,
o İleri malzemeler, yüzeyler ve kaplamalar ve nanoteknoloji,
o Kritik ham maddeler,
o Bio-tabanlı sanayi.

“Geleceğin Üretimi” her yıl yaklaşık 25 milyon Avro fonu farklı araçlara aktarmaktadır. Ar-Ge iş birliği projeleri aynı zamanda “öncü projeleri” de bünyesinde barındırmakta olup en önemli araçtır. Fonların % 80’den fazlası bu bilim/ticari araştırma iş birliklerine verilmektedir.

Bilgi teknolojisinin desteğiyle ileri imalat anlamına gelen “Sanayi 4.0”a da özel bir önem verilmektedir. Bu sebeple, Sanayi 4.0’da üretim araştırması için daimi profesörlükler ilk defa olmak üzere birçok yenilikçi Ar-Ge projesi fonlanmıştır. “Geleceğin Üretimi” programı kapsamlı fonlama fırsatlarıyla FFG’nin fon portföyünü de kapsamakta ve birlikte Avusturya’daki üretim ve malzeme araştırmalarının bütünleyici bir parçası olmaktadır.

4. Ülkemiz İçin Getirilen Öneriler
Sanayi 4.0 alanında Avusturya’da yürütülen çalışmalar göz önüne alındığında, ülkemizin bu alanda aşağıda sıralanan başlıklar altında sistematik bir çalışma yapması önerilmektedir:
1. Sanayi 4.0’a İlişkin Kapasite Tespit Çalışması Yapılması
- Bakanlığımız öncülüğünde ilgili tüm paydaşların temsil edileceği bir ulusal Sanayi 4.0 Platformunun oluşturulması.
- Platform marifetiyle Sanayi 4.0’a ilişkin genel ve sektörel bazda bir analiz çalışması yapılması.

2. Sanayi 4.0’ın Politik ve Stratejik Açıdan Önceliklendirilmesi
- Sanayi 4.0’a ilişkin bir çatı strateji belgesi ve eylem planı hazırlanması.
- Ülkemiz açısından öncelikli olan sektörlerde sektörel eylem planları hazırlanması.

3. Sanayi 4.0’a İlişkin Farkındalığın Artırılması
- Sanayi 4.0’a ilişkin olarak ülkemizdeki kamu, özel sektör (büyük işletmeler ve özellikle KOBİ’ler), üniversiteler ve araştırma kuruluşları başta olmak üzere ilgili tüm paydaşların bilgilendirilmesi.
- Sanayi 4.0 ile ilgili haberlerin ve bilgilerin yer alacağı bir web portalı oluşturulması.

4. Sanayi 4.0’da Ar-Ge, İnovasyon ve Yatırımın Teşvik Edilmesi
- Sanayi 4.0’a ilişkin özellikle öncelikli sektörler dikkate alınarak Avusturya’daki “Geleceğin Üretimi Programı” gibi bir programın geliştirilmesi, pilot projeler ve çeşitli araçlar vasıtasıyla araştırma, geliştirme ve inovasyonun teşvik edilmesi.
- Viyana Teknoloji Üniversitesi örneği dikkate alınarak firmaların Sanayi 4.0’a adapte olabilmeleri amacıyla deneme yapabilecekleri ve tecrübe kazanabilecekleri bir pilot fabrika geliştirilmesi.
- Sanayi 4.0 alanında yapılacak akademik araştırmaların ve bu alanda çalışacak akademik personelin teşvik edilmesi.
- Avusturya’daki Pro-TRANS-4.0 programında olduğu gibi KOBİ’ler için yeni ve yenilikçi iş modellerinin ve hizmetlerin geliştirilmesinin teşvik edilmesi.
- Avusturya İş Hizmetleri (AWS) Sanayi 4.0 Girişimine benzer şekilde Türk imalat sanayine Sanayi 4.0 metotlarının uygulanmasına yönelik yatırımların teşvik edilmesi.

5. Sanayi 4.0 Alanında Uluslararası İşbirliğinin Geliştirilmesi
- Geliştirilecek program vasıtasıyla uluslararası işbirliği projelerinin desteklenmesi.
- Bu alanda belirlenecek önde gelen ülkelerle ikili iş birliğinin artırılması.

6. Sanayi 4.0’a İlişkin Eğitim Sisteminin ve Becerilerin Geliştirilmesi
- Özellikle teknik üniversitelerde ve mesleki eğitimde bu alana ilişkin eğitim ve becerilerin geliştirilmesi.

7. Sanayi 4.0 İzleme ve Değerlendirme Mekanizmasının Kurulması
- Bu alanda yürütülen tüm çalışmaların düzenli ve sistematik bir şekilde izlenerek değerlendirilmesi ve Sanayi 4.0 Platformu tarafından ilave tedbirlerin yürürlüğe konulması.