İçindekiler
Dergi Arşivi

Proje Bazlı Teşvik Sistemi

 

Yatırım teşvik sisteminin geniş tabanlı bir uygulama olması sebebiyle ülkemiz için stratejik önemi haiz özel nitelikli ve teknolojik dönüşüm sağlayacak projelere ilişkin olarak yatırım projelerinin ihtiyaç ve niteliklerine odaklanan aynı zamanda destekler açısından çeşitlilik ve esneklik arz eden bir teşvik sistemi ihtiyacı doğmuş ve bu ihtiyaç çerçevesinde proje bazlı teşvik sistemi yürürlüğe girmiştir.

Proje bazlı teşvik sistemi ile ülkemizin sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir büyüme hedeflerini temin etmek üzere, ülkemizin mevcut veya gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak ve dışa bağımlılığını azaltacak yatırımlar ile sanayimizin dünyada yaşanan teknolojik gelişmelerin ardında kalmasını engelleyecek, orta teknoloji üreten bir ülkeden yüksek teknoloji üreten ülkeler arasına girmemizi sağlayacak yani teknolojik dönüşümünü sağlayacak, uluslararası rekabet gücümüzü artıracak, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve katma değeri yüksek olma niteliklerini haiz yatırımları desteklemek amaçlanmaktadır.

Söz konusu amaçlar doğrultusunda, proje bazlı teşvik sisteminin, yenilenebilir enerji üretim teknolojilerinin Türkiye’de üretilmesi, cevherden başlayan entegre metalürji üretim tesisleri, entegre petrokimya yatırımları, sağlık-hastane teknolojileri, ilaç-kimya-biyoteknoloji yatırımları, hafif raylı sistemler, demiryolu, hızlı tren yatırımları, kara-hava-deniz savunma sistemleri, elektronik yatırımları, uzay-bilişim-haberleşme teknolojileri yatırımları, geleceğin ihtiyaçlarını da kapsayan ulaştırma yatırımları gibi alanlarda ivme yaratarak çok etkin bir şekilde kullanılacağını düşünülmektedir.

Belirtilen amaçlara uygun olduğu tespit edilen ve proje bazlı olarak desteklenmesine karar verilen yatırım projelerine nitelik ve ihtiyaçları doğrultusunda çok çeşitli destek alternatifleri sunulmaktadır. Bu sayede yatırımcılar sistem kapsamında sunulan desteklerden yatırımın finansal planlaması doğrultusunda ihtiyaçlarına en uygun olanları tercih edebilmektedir.

 

Şekil 1. Proje Bazlı Teşvik Sistemi Kapsamında Sağlanan Destekler

 

Mevcut yatırım teşvik sisteminde yatırım tutarının azami %70’i vergi indirimine konu edilebilirken, proje bazlı teşvik sisteminde yatırım tutarının 2 katına kadar kurumlar vergisi indirimi veya 10 yıla kadar kurumlar vergisi istisnası sağlanabilmektedir. Ayrıca, bina-inşaat harcamaları için KDV iadesi sağlanabilmektedir.


Ayrıca, proje bazlı teşvik sistemi ile 5 yılı geçmemek üzere aylık brüt asgari ücretin 20 katına kadar nitelikli personel desteği, enerji tüketim harcamalarının % 50’sine kadar en fazla 10 yıl süreyle enerji desteği, yatırımın finansmanında kullanılan yatırım kredisi için 10 yıla kadar faiz veya kâr payı desteği, yatırım tutarının %49’unu geçmemek üzere ve edinilen payların 10 yıl içerisinde halka arz veya yatırımcıya satışı şartıyla sermaye katkısı, 49 yıl süreyle bedelsiz yatırım yeri tahsisi ve yatırımın tamamlanmasını müteakip öngörülen istihdamın 5 yıl sağlanması şartıyla söz konusu taşınmazın bedelsiz olarak yatırımcıya devredilmesi ile projenin gerektirdiği durumlarda altyapı desteği ile belirli süre veya miktarda kamu alım garantisi, izin, ruhsat, tahsis, lisans ve tescillerde istisna getirilmesi veya kolaylık sağlanmasına imkân bulunmaktadır.


Proje Bazlı Teşvik Sisteminin Ekonomik Katkısı


Proje bazlı teşvik sistemi kapsamında desteklenmesine karar verilen projeler 9 Nisan 2018 tarihinde Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN’ın himayelerinde yapılan lansmanla kamuoyuna tanıtılmıştır.

Lansmanda tanıtımı gerçekleştirilen projelerden 19 tanesi için Cumhurbaşkanlığı Kararı yayımlanmış olup söz konusu projeler kapsamında yaklaşık 40 milyar TL yatırım gerçekleştirilmesi ve bu yatırımlarla 20 bin kişiye istihdam sağlanması hedeflenmektedir. Söz konusu yatırımların gerçekleşmesi ile birlikte cari açığın azaltılmasına yaklaşık 10,3 milyar dolar/yıl katkı sağlanacaktır.

Söz konusu projeler ile yenilenebilir enerji üretim makineleri, petro-kimya tesisi, entegre metalürji tesisleri, milli savunma sanayiine yönelik kara taşıtları ve muharip uçak üretimi, hibrit motor üretimi, elektrikli araç enerji sistemleri üretimi alanlarında yatırımlar gerçekleştirilecektir.

Tablo 1. Destek Kararı Yayımlanan Yatırım Projeleri

Destek Kararı Yayımlanan Yatırım Projeleri

Yatırım Konusu

Yatırım Tutarı
(Milyon TL)

İstihdam

Metal Geri Kazanım Ve Entegre Gübre Tesisi

2.884

900

Entegre Teknik Büyükbaş Hayvancılık

734

1.012

Muhtelif Kateter, İlaçlı Stent Ve Kalp Kapakçığı Üretimi

1.744

4.000

Hibrit Motor Üretimi

520

110

Ham Petrol İşleme Rafinerisi

3.472

600

Petrokimya Üretim Tesisi (Polimer/Çips)

1.509

1.207

Savunma Sanayi (Tekerlekli Muhtelif Zırhlı Araçlar)

440

600

Savunma Sanayi (Paletli Zırhlı Araçlar, Lazer Silahı, İnsansız Zırhlı Araç vb.)

1.024

1.000

Raylı Sistem Araçları (Hızlı Tren, Metro, Bölgesel Tren vb.)

572

500

Dizel Motor (Çeşitli Güçlerde dizel Motor Üretimi)

585

600

Çinko Külçe

1.101

1.020

Milli Muharip Uçak Üretimi

5.660

3.000

Yeni Nesil Yüksek Basınçlı Benzinli Enjektör

1.240

314

Direkt Soğutmalı Slab Döküm ve Sıcak Haddeleme Yöntemi ile Alüminyum Yassı Mamul Üretimi

3.716

640

Ingot ve Hücre Üretimi ile Entegre Güneş Paneli Üretimi

1.608

1.590

Karbon Elyaf Ve Ara Ürünlerinin Üretimi Ve Geliştirilmesi

2.233

434

Ingot Ve Hücre Üretimi İle Entegre Güneş Paneli Üretimi

3.822

1.500

Muhtelif Sektörler İçin Çelikten Mamul Nihai Ürünler

1.801

800

Polipropilen Üretimi

5.319

1.000

Toplam

39.982

20.827


Proje Bazlı Teşvik Sistemi için Müracaat Nasıl Yapılır?

Proje Bazlı Teşvik Sistemi kapsamında değerlendirilmek ve desteklerden faydalanmak isteyen yatırımlar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının davet mektubu veya duyurusu üzerine Bakanlığa müracaat edebilmektedirler.

Bakanlığa sunulan yatırım projeleri, ülkemizin mevcut durumda veya gelecekte ortaya çıkabilecek kritik ihtiyaçlarını karşılayabilme, ülkemizde üretim kapasitesi yetersiz olan ürünlerde arz güvenliğini sağlayabilme, ülkemizin teknoloji açığı olan alanlarda teknoloji kapasitesini geliştirme, dış ticaret açığı verilen alanlarda ithalat bağımlılığını azaltma, yüksek katma değerli olma, ülkemizde üretimi olmayan, yeni nesil teknolojiler kullanılarak üretim yapılmasını sağlayabilme, farklı sektörlerde ülkemize rekabet gücü kazandırabilme, etkileşimde olduğu sektörlerde teknolojik dönüşümü hızlandırma ve bu sektörlere pozitif dışsallık sağlayabilme, yenilikçi ve ar-ge yoğun yatırım olma, cari işlemler dengesini olumsuz etkileyen ve hammadde sıkıntısı yaşanılan sektörlerde gerçekleştirilecek yüksek katma değerli işlenmiş ürünlerin üretimine yönelik olma, ülkemizin hammadde potansiyelinin değerlendirilmesine olanak sağlayan entegre üretime yönelik olma gibi niteliklere uygunlukları bakımından değerlendirmeye tabi tutulmaktadır.

Bakanlık tarafından uygun görülen projeler Sayın Cumhurbaşkanına sunulmakta olup Sayın Cumhurbaşkanı tarafından desteklenmesine karar verilen her bir yatırım projesi için Cumhurbaşkanı Kararı niteliğinde olan Destek Kararı düzenlenmekte, Destek Kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasını müteakip, firmanın müracaatı üzerine, yatırım projesi için yatırım teşvik belgesi düzenlenmektedir.