İçindekiler
Dergi Arşivi

Toplam Faktör Verimliliği İçin Politika Çerçevesi Geliştirilmesine Destek Projesi

 

I. Toplam Faktör Verimliliği Nedir?
Büyüme içindeki istihdam ve sermaye artışları haricindeki nedenlerin birleşik etkisine Toplam Faktör Verimliliği (TFV) denir. Bilimsel araştırmalar ve saha çalışmaları, ekonomik büyümenin istihdam artışı ve sermaye yatırımları haricindeki nedenlerin etkisiyle de sağlandığını göstermektedir. İnsan kaynağı, organizasyonel sermaye ve bilgi varlıkları gibi maddi olmayan sermaye kalemlerinin sağladığı katma değeri artıran yenilikler, sosyal sermayenin neticesi kurulmuş firmalar arası ilişkiler, edinilmiş endüstriyel beceriler ve artırılan çalışan motivasyonu bu nedenlerin bir bölümünü oluşturmaktadır. İş ve yatırım ortamını, iş modellerinin etkililiğini ve yurt içi talebin şekillenmesini belirleyen kurumlar, piyasalar ve düzenlemeler de diğer nedenleri meydana getirmektedir.

II. Türkiye’de Toplam Faktör Verimliliği Ne Durumda?
TFV sağlıklı ve sürdürülebilir büyümenin tesisinde önemli rol oynarken iktisadi büyümenin, işgücü ve sermaye artışıyla açıklanamayan kısmının kaynağını oluşturmaktadır. Ancak Türkiye’nin ekonomik büyüme performansındaki verimlilik artışlarının katkısı sınırlı bir düzeyde kalmakta ve dalgalı bir seyir izlemektedir. Yakın dönemde (2012-2017), %5,8’lik büyümenin sadece 0,8 puanı TFV artışlarından kaynaklanmıştır. Uzun vadede ise ekonomik büyümenin ve gelişmenin ardındaki temel dinamiğin verimlilik artışları olduğu bilinmektedir. Türkiye’de TFV artışlarının sınırlı olması büyümenin sürdürülebilirliğinin önünde bir engel oluşturmaktadır.

III. Proje Hakkında Bilgiler
Geniş kapsamlı bir saha çalışmasından elde edilecek mikro bulgular temelinde imalat sanayinde TFV’nin arttırılmasının önündeki kısıtların tespit edilmesi ve uluslararası karşılaştırmalar da dikkate alınarak TFV artışlarına yönelik çözüm odaklı politika setinin belirlenmesi amacıyla 11 Kasım 2015 tarihinde “Toplam Faktör Verimliliği için Politika Çerçevesi Geliştirilmesine Destek Projesi” hayata geçirilmiştir. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın ana faydalanıcı olduğu Proje, AB ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortaklaşa finanse edilmiş ve BM Kalkınma Programı tarafından yürütülerek 11 Kasım 2018 tarihinde nihayetlendirilmiştir.

Projenin ilk safhasında araştırma ve sentez çerçevesi ile temel araştırma alanları belirlenmiş; TFV’nin arttırılmasında en büyük katkıyı vereceği düşünülen değer zincirlerinin ana faaliyetini örnekleme için dört temel imalat sanayi sektörü; otomotiv, gıda, hazır giyim ve elektrikli ev aletleri olarak tespit edilmiştir.

TFV’nin değerlendirilmesine yönelik olarak saha çalışmaları yürütülmüş ve bu kapsamda, tedarik zincirinde ilk 100 ana firma, bu firmaların tedarikçisi konumundaki 400 firma ve bu 400 firmanın tedarikçisi konumundaki 2500 firma ile anketler yapılmıştır. Yapılan anketler ve bire bir görüşmeler, tedarikçi ve müşteri ilişkileri, organizasyon yapıları ile TFV düzeyi ve değişimi arasındaki ilişkiler incelenmiştir.

TFV’nin değerlendirilmesine yönelik olarak ayrıca Türkiye’nin büyüme alanları ile ilgili kıyaslama çalışmaları yapılmış, küresel ve yerel değer zincirlerinin analizi ile trendlere yönelik raporlar hazırlanmış; uluslararası politika çerçevesinin değerlendirilmesine yönelik olarak Güney Kore ve Almanya örnekleri incelenmiştir.

Sektörlerin yanı sıra değer zincirlerinin tespitine koşut olarak verimlilik üzerinde belirgin etkisi bulunduğu öngörülen faktörlerin seçimi gerçekleştirilmiştir. Saha araştırmaları, kıyas çalışmaları, sektör değerlendirmeleri ve trend analizi çalışmalarının sonucunda ortaya çıkan ve Proje’nin nihai çıktısı olan Beyaz Kitap’ın da dört ana temasını oluşturan bu başlıklara müdahale yöntemleri ile ilgili olarak tematik toplantılar; takiben müdahale alanlarının sektörlerde önceliği ve uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi amacıyla sektörel toplantılar gerçekleştirilmiştir.

Tüm bu çalışmalar sonucunda Sentez Raporu tamamlanmış; Bilimsel Komite üyelerinin katkıları rapora yansıtılarak bir istişare belgesi niteliğindeki Yeşil Kitaba dönüştürülmüş ve 2018 yılı Mart ayı içerisinde düzenlenen Toplam Faktör Verimliliği Uluslararası Konferansı’nda kamuoyu ile paylaşılmıştır. Yeşil Kitaba yönelik istişareler tamamlanmış; tüm paydaşlardan gelen görüşler neticesinde oluşturulan Beyaz Kitap 2018 yılı Kasım ayı içerisinde nihayetlendirilmiştir. Geri bildirimler neticesinde Beyaz Kitap’a iki ek ilave edilmiştir. Bu kapsamda Pilot Proje Uygulamaları ve Sonuçları (Ek-1) ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve TFV İlişkisi (Ek-2) başlıklı ekler ile birlikte Beyaz Kitap, 1 Kasım 2018 tarihinde Ankara’da yapılan kapanış toplantısında kamuoyu ile paylaşılmıştır.

IV. Beyaz Kitap:
Türkiye’de TFV’nin büyümeye katkısını artırmak üzere yapılan durum tespitini ve politika önerilerini içeren Beyaz Kitap, Onuncu Kalkınma Planı’nda belirlenen “verimlilik artışı ve sanayileşmenin hızlandırılması yoluyla ihracata dayalı, özel sektör öncülüğünde rekabetçi üretim yapısının geliştirilmesini esas alan büyüme stratejisini” temel alarak hazırlanmıştır. Verimlilik artışlarının, uzun vadede ekonomik büyümenin ve refah artışının temeli olduğuna vurgu yapılan çalışmada; verimlilik sayesinde artan katma değerin, yüksek kârlılık olarak sermayedarlara, yüksek ücretler olarak çalışanlara ve düşük fiyatlar olarak tüketicilere yansıdığına dikkat çekilmektedir.

Üç yıllık yoğun ve titiz bir çalışmanın ürünü olarak ortaya çıkan Beyaz Kitap, kamuoyu görüşüne bir politika çerçevesi sunarak Türkiye’deki verimliliği artırmaya yönelik politikalara katkı sunmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda; politika çerçevesi, imalat sanayiine odaklanmakta ve bu alandaki mikro dinamiklere ışık tutarak, ülkemizde verimliliği belirleyen unsurların anlaşılmasını ve bunlara yönelik politika müdahalelerinin geliştirilmesini hedeflemektedir.

Beyaz Kitap ile önümüzdeki dönemde Kalkınma Planı gibi üst ölçek politika belgelerinin yanı sıra Orta Vadeli Program, Yıllık Program gibi politika belgelerine ve sektörel ve tematik strateji belgelerine katkı sunulması hedeflenmektedir.

İmalat sanayinde verimliliğin belirleyicileri detaylı olarak analiz edilmekte
TFV’nin büyümeye katkısını artırmak için makro boyut göz ardı edilmeden imalat sanayindeki mikro dinamiklere odaklanılan Beyaz Kitap’ta verimlilik politikalarının neden önem kazandığı sorusuna cevap aranmaktadır. Bu kapsamda, TFV alanında önem taşıyan başlıklar; proje kapsamında yürütülen çalışmalar ve varılan bulgular ışığında değerlendirilmektedir. “Türkiye İmalat Sanayinde Verimliliğin Belirleyicileri” başlığı altında “İş Modelleri: Değer Zincirinde Konumlanma”, “Küresel Tedarik Zincirlerine Entegrasyon”, “Bilgiye Erişim, Ar-Ge, Yenilikçilik ve Teknoloji Transferi”, “Firmalar Arası İş Birlikleri ve Uzun Vadeli Müşteri İlişkileri”, “Modern Üretim Tekniklerinin Kullanımı”, “Firma Yönetim Kalitesi ve Kurumsallaşma” ile “İşgücü Verimliliği ve İnsan Kaynakları Uygulamaları” alt başlıkları, ayrıntılı ve ilgi çekici verilerle birlikte sunulmaktadır.

İş Modelleri: İş modeli kavramı firmaların değer zincirlerinin hangi aşamasında ne şekilde konumlandığını ve ne tür bir değer oluşturduklarını içermektedir. Bu kapsamda, ürünün değerini belirleyen bileşenler içinde imalat ve montajın azaltılması, onun yerine Ar-Ge, tasarım ve ürünle birlikte sunulan hizmetler gibi öğelerin payının arttırılması büyük önem taşımaktadır.

Küresel Tedarik Zincirine Entegrasyon: Küresel değer zincirleriyle bütünleşmeyi başaran firmaların teknolojik yeniliklere erişim açısından önemli yol kat ettikleri görülmektedir. Küresel firmalarla etkileşimi olan firmaların kalite süreçleri, yalın üretim gibi konuları içselleştirmelerini ve küresel ağlara ve pazarlara erişimini kolaylaştırmaktadır.

Bilgiye Erişim, Yenilikçilik ve Teknoloji Transferi: Bir firmanın bilgiye ulaşması, bu bilgiyi kullanarak kendi üretimi için işleyebilmesi o firmanın verimliliğini önemli ölçüde etkilemektedir. Ar-Ge ve inovasyon faaliyetlerinin verimlilik üstünde çok kuvvetli bir etkisi olduğu görülmektedir. Ayrıca nitelikli üst düzey yönetici/teknik personel transferi ve patent yoluyla teknoloji transferi yapabilen firmaların daha verimli olduğu da tespit edilmiştir.

Firmalar arası İş Birlikleri ve Uzun Vadeli Müşteri İlişkileri: Firmaların nasıl bir ağ yapısı içinde olduğu da firmaların verimliliğini etkilemektedir. Firmaların tedarik zinciri içinde yer edinebilmesinin yolu, hız, maliyet, kalite gibi etkenlere bağlı olmasının yanı sıra ekosistemdeki diğer firmalarla da güvene dayalı ilişki kurmasına bağlıdır.

Modern Üretim Tekniklerinin Kullanımı: Yalın üretim tekniklerini geliştiren, iş akışı ve üretim alanlarını optimize eden ve çalışanlarının performansını ölçmeye yönelik uygulamalar yürüten tedarikçilerin verimliliklerinin yüksek olduğu gözlemlenmiştir.

Firma Yönetim Kalitesi ve Kurumsallaşma: Beyaz Kitap kapsamında yapılan çalışmalar sonucunda ülke içi ve ülkeler arası verimlilik farklarının oluşmasında yönetim kalitesinin ve kurumsal dönüşümün büyük bir etkene sahip olduğu görülmüştür.

İşgücü Verimliliği ve İnsan Kaynakları Uygulamaları: Firmaların rekabet gücünü etkileyen en büyük etkenlerden bir tanesi işgücü kalitesi ve insan kaynağını ne kadar etkin kullandığına bağlıdır. Yapılan anket çalışmaları sonucunda yüksek beyaz yakalı çalışan oranına sahip firmaların daha verimli olduğu görülmüştür. Bu tür firmalar, geniş kariyer olanaklarına sahip olmakla birlikte performans temelli terfi ve iyi insan kaynakları uygulamaları da yürütmektedir.

Sonuç olarak, yukarıdaki bütün unsurlar değerlendirildiğinde Türkiye’deki firmaların büyük bir çoğunluğunun işgücü esnekliği, tedarikçilerin fiyatlarının baskılanması gibi maliyet azaltıcı stratejiler ile rekabet güçlerini artırmaya çalıştıkları görülmüştür. İmalat sanayiinde verimliliğin artırılabilmesi için firmaların aktif stratejileri uygulamaya özendirecek düzenleme ve teşvik mekanizmaları ihtiyacına işaret etmektedir.

Verimliliğe yönelik politika müdahalelerinin geliştirilmesi temel hedef
TFV’nin Türkiye’nin ekonomik büyümesine daha fazla katkı vermesi için bir politika çerçevesi oluşturan Beyaz Kitap’ta firma ve değer zinciri düzeyinde yapılan çalışmalarla birlikte TFV artışı üzerinde belirleyici olan unsurlar tespit edilmiş ve bu analizler doğrultusunda bir politika çerçevesi geliştirilmiştir.

Çalışmada; son yıllarda Türkiye’deki verimlilik performansında gözlenen olumsuz duruma karşı tedbir almak için TFV artışlarına odaklanan yeni bir ekonomik büyüme perspektifi tasarlanması gerektiği vurgulanmaktadır.

Beyaz Kitap’ta önerilen politika çerçevesi, Orta Vadeli Program’da (2019-2021) altı çizilen verimlilik artışına dayalı yeni bir ekonomik büyüme perspektifine katkı sunmayı hedeflemektedir. Bu kapsamda TFV’nin ekonomik büyümeye katkısını artırmak için üç bileşenden oluşan bir politika çerçevesi önerilmiştir.

Birinci politika düzlemi yatay politikalardan oluşmakta; teknoloji, sektör, büyüklük ve bölge ayrımı yapmaksızın, verimliliğini artırma hedefi olan firmalara yönelik hızlandırıcı bir yaklaşım önermektedir. Bu politika düzlemi küresel teknoloji sınırına yakın firmalara odaklanmaktadır. İkinci politika düzleme küresel rekabetçilik hedefi olan firmaların bulundukları ekosistemlerin mükemmelleştirilmesini amaçlayan dikey politikalardan oluşmaktadır. Üçüncü düzlem ise TFV’ye yönelik politikaların hayata geçirilmesine ve etkin bir şekilde uygulanmasına yönelik yeni bir kurumsal tasarımın (arayüzler) ana hatlarını içermektedir. “TFV’yi Hızlandırıcı Politikalar”, “Küresel rekabetçilik hedefi olan girişimlerin içinde bulundukları ekosistemlerin mükemmelleştirilmesi” ve “TFV Politikalarının Etkin Uygulanabilmesi için Arayüz Yaklaşımı” konuları çalışmada pek çok ayrıntılı veri ve araştırma sonucuyla birleştirilerek kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.

TFV’yi Hızlandırıcı Politikalar başlığı altında dijitalleşme sürecinin hızlandırılması, firmalarda yönetim kalitesinin yükselmesinin desteklenmesi ve piyasadan çıkışların kolaylaştırılmasına yönelik olarak izlenebilecek politika alanlarına değinilmekte ve bu kapsamda öncelikler belirlenmektedir.

Dijitalleşme Sürecinin Hızlandırılması
Öncelik 1. Firmalarda dijital becerilerin artırılması ve yazılım sektörünün geliştirilmesi.
Öncelik 2. Dijital altyapının iyileştirilmesi.
Öncelik 3. E-ihracat kapasitesinin artırılması.
Öncelik 4. Bulut bilişiminin yaygınlaştırılması.
Firmalarda Yönetim Kalitesinin Yükselmesinin Desteklenmesi
Öncelik 5. Kalite ve yenilik hareketinin hızlandırılması.
Öncelik 6. Danışmanlık hizmetlerine erişiminin yaygınlaştırılması.
Piyasadan Çıkışların Kolaylaştırılması
Öncelik 7. Piyasadan Çıkışların Kolaylaştırılması.

Küresel Rekabetçilik Hedefi Olan Girişimlerin İçinde Bulundukları Ekosistemlerin Mükemmelleştirilmesi başlığı altında finansal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve çeşitlendirilmesi, pazarlama ve ilişki ağı geliştirme yetkinliklerinin geliştirilmesi, Türk teknolojisi algısının güçlendirilmesi ve yerlileştirme (ve millileştirme) gündeminin verimlilik odaklı hale getirilmesine yönelik olarak izlenebilecek politika alanlarına değinilmekte ve bu kapsamda öncelikler belirlenmektedir.

Finansal Destek Mekanizmalarının Güçlendirilmesi ve Çeşitlendirilmesi
Öncelik 8. Girişim sermayesi fonlarının desteklenmesi.
Öncelik 9. Küresel ölçeğini büyütmeyi hedefleyen yenilikçi girişimler için proje finansmanı imkânlarının geliştirilmesi.
Öncelik 10. Ülkenin stratejik ihtiyaçlarını karşılayacak yenilikler için misyon odaklı destek mekanizması kurgulanması.
Pazarlama ve ilişki ağı geliştirme yetkinliklerinin geliştirilmesi, “Türk teknolojisi” algısının güçlendirilmesi
Öncelik 11. Pazarlama yetkinliklerinin geliştirilmesi.
Öncelik 12. İlişki ağlarının güçlendirilmesi.
Öncelik 13. Türk teknoloji algısının güçlendirilmesi ve marka değerinin artırılması.
Yerlileştirme (ve millileştirme) gündeminin verimlilik odaklı hale getirilmesi
Öncelik 14. Yerlileştirme gündeminin verimlilik odaklı hale getirilmesi.

TFV Politikalarının Etkin Uygulanabilmesi İçin Arayüz Yaklaşımı
TFV’yi artırmaya yönelik politika önerilerinin gerçek hayatta uygulanmasını üstlenecek arayüz yapılarının kurulması çok önemlidir. Kurulan arayüz yapıları, kamu, akademi ve iş dünyasının arasında bir tür kamusal görev görerek, piyasanın istenilen düzeyde sağlayamadığı hizmetleri sunabilecektir. Bu yapıların, tekil olarak yalnızca firmaları değil aynı zamanda değer zincirini ve ekosistemi desteklemesi öngörülmektedir.

Arayüz yapıları tasarlanırken, farklı görevleri üstlenebilecek ve farklı müdahale tiplerine odaklanılabilecek şekilde kurgulanması önerilmektedir. Bu kapsamda uygulamanın bir deney ortamında başlatılması ve üç arayüz deneyinin hayata geçirilmesi tavsiye edilmektedir.

Birinci deneyde uygulamalı araştırma hizmetleri sunan Araştırma Enstitüsü arayüzü, ikinci deneyde teknoloji KOBİ ve start-up’larına geniş kapsamlı hizmet menüsü sunan bir arayüz ve üçüncü deneyde teknoloji yayılımı arayüzlerinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Proje Kapsamında Yürütülen Pilot Projeler
Proje kapsamında, politika seçenekleri için uygulamalardan geri bildirimler alınmasına yönelik olarak dört adet pilot proje yürütülmüştür.

Pilot 1: Hazır giyim sektörüne yönelik bir dijital tedarik zinciri platformu kurulmasına ilişkin yol haritası hazırlanması amacıyla İstanbul Hazır Giyim İhracatçıları Birliği (İHKİB) ile iş birliği içerisinde 2017 yılı Kasım ayı içerisinde ilk pilot projeye başlanmış ve 2018 yılı Haziran ayı içerisinde tamamlanmıştır.

Beyaz Kitap, Toplam Faktör Verimliliğini Hızlandırıcı Politikalar altında, üç kritik yatay politikadan biri olarak dijitalleşmeyi göstermekte ve dijitalleşme altında da “Firmalarda dijital becerilerin artırılması ve yazılım sektörünün geliştirilmesi” (öncelik 1) ve “E-ihracat kapasitesinin artırılması” (öncelik 3) öncelikleri önerilmektedir. Pilot 1, bu iki öncelik konusu hedeflenerek, örnek oluşturması açısından tasarlanmıştır.

Projenin paydaşı olan İHKİB ile katılımcı bir süreç ile yürütülen pilot çalışma kapsamında, tüm paydaşlar yapılan istişareler neticesinde Hazır Giyim Dijital Değer Zinciri Platformu tasarımına yönelik bir rapor hazırlanmıştır. Söz konusu çalışma kapsamında Platformun vizyonu, ortaya koyacağı değer, iş planı, tasarımda yer alacak paydaş grupları ve platformun fazları belirlenmiştir.

Pilot 2: Pilot 1’in devamı olarak, dijital tedarik zinciri platformunun prototip altyapısının tamamlanması ve test edilmesine yönelik ikinci pilot projeye 2018 yılı Haziran ayı içerisinde başlanmış ve 2018 yılı Ekim ayı içinde tamamlanmıştır. 2. Pilot Proje, dijital platform yazılımlarının sektöre özel çözümler gerektireceğinden yola çıkılarak, örnek oluşturması açısından tasarlanmıştır. Altı aylık sürede platform yazılımı için mimari tasarım yapılmış, tasarım altyapısı kodlanmış ve sipariş sistemi sektöre özel bir tasarımla hazırlanmıştır.

Pilot 3: Karbon fiber özelinde ileri teknoloji malzemelerin kullanımının yaygınlaştırılması için paydaşlarla yol haritası çıkarılmasına yönelik üçüncü pilot projeye Kompozit Sanayicileri Derneği ile iş birliği içerisinde 2017 yılı Kasım ayı içerisinde başlanmış ve Ekim 2018’de tamamlanmıştır.

Beyaz Kitap, küresel rekabetçilik hedefi olan girişimlerin içinde bulundukları ekosistemlerin mükemmelleştirilmesi kapsamında tanımlanan, “Pazarlama yetkinliklerinin geliştirilmesi” (öncelik 11), “İlişki ağlarının güçlendirilmesi (öncelik 12) ve “Türk teknolojisi algısının güçlendirilmesi ve marka değerinin artırılması” (öncelik 13) öncelikleri bu pilot proje ile doğrudan ilgilidir. Ayrıca Beyaz Kitap çalışmaları sırasında belirlenen, KOBİ’lerin yeni malzeme ve süreçlere erken ulaşması ile ilgili ana tema, bu projenin seçiminde önemli rol oynamıştır.

Proje kapsamında örnek bir uygulama olması için, gelişmekte olan bir sektör seçilmiş ve bu sektör ile ilgili paydaşlar bir araya getirilerek bir yol haritası hazırlanmıştır. Bu yol haritası sektörün önde gelen oyuncularının ve KOBİ’lerinin ortak hedefler ile bir araya gelmelerini ve iş birliği içinde tek başlarına yapamayacakları konularda erken ilerleme sağlamalarını hedeflemektedir.

Pilot 4: Ulusal ve uluslararası ödüllerin KOBİ’lerin kurumsallaşmaları üzerine etkilerinin ölçülmesine yönelik olarak KalDer ile iş birliği içinde 2017 yılı Kasım ayı içerisinde başlanan proje 2018 yılı Eylül ayı içerisinde tamamlanmıştır.

Beyaz Kitap, Toplam Faktör Verimliliğini Hızlandırıcı Politikalar altında, üç kritik yatay politikadan biri olarak “Firmalarda yönetim kalitesinin yükselmesinin desteklenmesini tanımlamış ve bu başlık altındaki “Kalite ve Yenilik Hareketinin Hızlandırılması” önceliği (öncelik 5) ile firmalardaki kalite algısı üzerine yoğunlaşmayı hedef göstermiştir. 4. Pilot Proje, bu öncelik konusundan yola çıkılarak tasarlanmıştır. Proje, aynı zamanda, Beyaz Kitap çerçevesinde yapılan çalışmaların genelinde yer alan, veriye dayalı karar almayı destekleyen bir çalışmadır.

Proje kapsamında bir saha çalışması ile KOBİ’lerin durumunu gösteren veriye dayalı tespitler yapılmış ve kurumsallaşmadaki eksiklik gündeme gelmiştir. Pilot 4, bu eksikliği gidermek üzere verilebilecek bir desteğin, nasıl seçilebileceğine örnek olmasına yönelik tasarlanmıştır.

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve TFV
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, 50 yılı aşkın bir süredir, Türkiye'nin kalkınma gündemini proje ve politika tavsiyeleri aracılığıyla kapsayıcı ve sürdürülebilir büyüme; kapsayıcı ve demokratik yönetişim ve iklim değişikliği ve çevre konularında desteklemektedir. Bu kapsamda, 1986'dan bu yana Türkiye genelinde 80'den fazla proje uygulamaya konulmuştur.

UNDP aynı zamanda Türkiye’nin Kalkınma gündemini yoksulluk, nitelikli eğitim, toplumsal cinsiyet eşitliği, iklim değişikliği, ekonomik eşitsizlik, barış ve adalet konularını içeren Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin projelerle ilişkisini pekiştirerek de desteklemektedir. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, tüm ülkelere, kendi önceliklerine ve dünyanın karşı karşıya olduğu çevre sorunlarına uygun olarak benimseyecekleri açık rehberlik ve hedefler sağlamaktadır. Projenin ana çıktısı olan Beyaz Kitap kapsamında da TFV ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ilişkisini yansıtan bir çalışma yapılmıştır. Böylelikle Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ’ne bir de TFV açısından bakılması sağlanmıştır.

Ekonomik büyüme, sosyal adalet perspektifi ile şekillenmediğinde ve çevresel sürdürülebilirliği göz önünde bulundurmadığında sosyal ve politik alanda olumsuz sonuçların oluşmasına ve çevre üzerinden geri dönüşü olmayan yıkıcı etkilere, politik açıdan kırılgan sektörlerin oluşmasına sebep olmaktadır. Böyle bir durumdan kaçınmak için büyümenin yönü ve biçiminin sürdürülebilir kalkınma anlayışı ile belirlenmesi gerekmektedir. Bu da sürdürülebilir kalkınma anlayışının kendisinin TFV için elverişli ortama işaret ettiğini göstermektedir. Bu nedenle verimlilik de kalkınma gibi uzun vadeli bir biçimde planlanmalıdır.

Sürdürülebilir kalkınma perspektifi içinde kurgulanan ekonomik büyüme çok çeşitli ve geleneksel olmayan alanlara yatırım yapmayı gerektirebilmektedir. İlk bakışta çıktılar ile girdiler arasındaki orana dayalı olarak hesaplanan ve verimliliğe aykırı gibi görülen birtakım yatırımlar, uzun vadede, olumlu yönde önemli sonuçlar da yaratabilir. Aksi durumda ise eşitsizliğin ve çevresel yıkımın, verimlilik üzerinde belirgin bir maliyeti olması beklenir.

Dolayısıyla TFV’nin gelecek kuşakları da içeren bir anlayışla, uzun vadeli bir bakışla ve küresel süreçlerle ilişki içinde düşünülmesi gerekmektedir. Verimlilik olarak tanımlanan, daha az girdi ile daha fazla çıktı üretme hedefinin, her zaman sürdürülebilir bir kalkınma anlayışı içinde, çevresel ve toplumsal süreçlere ve bunların somut ifadesi olan küresel hedeflere uygun olarak gerçekleşmesi gerektiği unutulmamalıdır. TFV, nihai hedef olarak ekonomik büyüme ve refah artışı olarak tanımlandığında, “sermaye, işgücü, enerji, malzeme ve hizmetler” sadece ekonomik büyüme ile ilgili kavramlar olarak kalmaktadır. Oysa sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı tüm bu kavramların çevresel ve sosyal adalet ile temel haklar çerçevesinde ele alınması gerektiğine dikkat çekmektedir. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ise bunun için daha somut ve uygulanabilir bir çerçeve sunmaktadır. Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin oluşturduğu bu çerçeve, dayanıklı ve istikrarlı bir verimlilik anlayışı ve TFV için elverişli ortamı sağlayacaktır.

Kısaca özetlemek gerekirse, TFV küresel bir sürece işaret etmektedir ve bu nedenle sadece ekonomik büyüme ile değil, tüm dünyanın iyi hali ile ilişkili bir kavramdır. TFV’nin etkin sonuçlar yaratması ve ekonomik büyümede artan bir paya sahip olması sürdürülebilir kalkınma anlayışından bağımsız bir biçimde düşünülmemeli, bunları göz önünde bulundurmaksızın hayata geçirilmemelidir.

Proje kapsamında üretilen raporlara ve diğer faaliyetlere Projenin web sitesinden ulaşılabilir: www.tfvp.org
Toplam Faktör Verimliliği için Politika Çerçevesi Geliştirilmesine Destek Projesi, Proje Ekibi, Aralık 2018.