İçindekiler
Dergi Arşivi

Ulusal Nanoteknoloji Ar-Ge Ve Yenilik Stratejisi ve Eylem Planı Hazırlık Çalışmaları

Emrah KORAMAN / Sanayi ve Teknoloji Uzman Yardımcısı (Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü)

 

Nano, metrenin milyarda birine (10-9 m) denk gelen ölçü birimidir [1]. Nanoteknoloji ise, en az bir boyutu nanometre ölçeğinde olan materyal ve aletlerin tasarımı, sentezi, karakterize edilmesi ve uygulanmasıyla ilgili mühendislik ve bilim dalı şeklinde tanımlanır [2].

Nanoteknolojinin önemi, atomlar ve moleküller seviyesinde (1 ila 100 nanometre (nm) skalasında) çalışarak, gelişmiş ve/veya tamamen yeni fiziksel, kimyasal, biyolojik özelliklere sahip yapılar elde edilmesine imkân sağlamasından kaynaklanmaktadır. Teknik açıdan malzeme özellikleri ve cihazların çalışma prensipleri, genel olarak 100 nm’den büyük boyutları temel alarak yapılan varsayımların sonucunda ortaya çıkarılmış geleneksel modelleme ve teorilere dayanmaktadır. Kritik uzunluklar 100 nm’nin altına inildiğinde ise geleneksel teori ve modeller ortaya çıkan özellikleri açıklamakta çoğu zaman yetersiz kalmaktadır [3]. Altın örneğinde olduğu gibi makro boyutta bildiğimiz altın külçeleri kendisine has sarı renginde iken, 100 nm’nin altındaki altın parçacıklarını içeren süspansiyonlar yakut kırmızısı rengindedir. Ek olarak makro boyutta yanıcılığı olmayan alüminyum, nano boyutta patlayıcı özelliğe sahip olmaktadır. Öyle ki, 20-30 nm boyutundaki alüminyum partikülleri, roket yakıtlarında katkı malzemesi olarak kullanılabilmektedir [4].

Amerikalı ünlü fizikçi Richard Feynman’ın 1959 yılında yapmış olduğu “Aşağılarda Daha Çok Yer Var” (There is Plenty of Room at the Bottom) adlı ünlü konuşması nanoteknoloji araştırmalarının başlangıcı olarak görülmektedir[5]. Özellikle 1980’li yıllarda uygun mikroskopların geliştirilmesiyle nanoteknoloji alanında ilerlemeler hız kazanmıştır[6]. Bugün, sağlıktan malzeme bilimine, elektronik sektöründen havacılık ve uzaya, birçok alanda nanoteknoloji kendini göstermektedir. Nanoteknoloji araştırmaları sonucunda, daha hafif daha dayanıklı malzemelerin, işlem gücü daha yüksek bilgisayarların ve sadece hastalığın bulunduğu bölgeye saldıracak nano robotların üretilmesinin önü açılacaktır [6].

Nanoteknoloji alanında önemli projeleri hayata geçiren ilk devlet ABD’dir ve bu anlamda diğer devletlere öncülük edecek birçok Ar-Ge yatırımı yapmıştır. Bunun üzerine nanoteknolojinin elektronik, tıp, malzeme, savunma gibi birçok endüstriyel alanı yakından ilgilendirmesi sebebiyle, Japonya, Almanya, Fransa gibi diğer gelişmiş ülkeler de, nanoteknolojiyi öncelikli alan olarak ilan etmiş ve önemli miktarda araştırma geliştirme bütçeleri ayırmaya başlamıştır [7].

Nanoteknoloji alanında Dünya’da sağlanan gelişmelere paralel olarak, ülkemizde de bu alanda başlatılan çalışmaların genişletilerek ve çeşitlendirilerek sürdürülmesi büyük önem taşımaktadır.

Bu anlamda, geleceğin teknolojisi olarak kabul gören nanoteknoloji dalında çağın gerisinde kalmak istemeyen Türkiye, çeşitli ulusal programlar ve yatırımlar ile bu teknolojide rekabet edebilecek düzeye gelmek istemektedir. Bu amaçla gerek kamu kurum ve kuruluşları, gerekse özel sektör birçok ciddi yatırım yapmış, bu teknolojinin geliştirilmesi için gerekli adımlar atılmıştır.

Türkiye'de nanoteknoloji genel olarak medikal ve tekstil alanlarında ilerlemekte ve bu sektörlerle ilgili araştırmalara öncelik verilmektedir. Türkiye son tahlilde altyapı eksikliği, yetişmiş bilim insanı eksikliği, bütçe yetersizliği ve patent sayısındaki azlık gibi sebeplerden, nanoteknoloji alanında yüksek gelişmişlik standardına sahip ülkelerin seviyesine ulaşamamıştır [8].

Nanoteknoloji alanında dünyadaki trendleri takip etmek ve sanayiyi yönlendirebilmek için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü’nce Ulusal Nanoteknoloji Ar-Ge ve Yenilik Stratejisi ve Eylem Planı’nın hazırlanmasına başlanmıştır. Bu kapsamda, konu ile ilgili mevzuat ve literatür taraması yapılmış, 14 Temmuz 2012 tarihinde nanoteknoloji alanında bilgi ve deneyime sahip akademisyenler, kamu görevlileri ve sanayicilerin katılımı ile bir çalıştay düzenlenmiştir. Eylem planına çalıştay sonuçları eklenmiş, taslağın son hali özel sektör ile akademisyenlere gönderilmiştir. Ulusal Nanoteknoloji Ar-Ge ve Yenilik Stratejisi ve Eylem Planı taslağı üzerinde çalışmalar devam etmekte olup 2014 yılı içerisinde Eylem Planının son haline getirilmesi amaçlanmaktadır.

KAYNAKÇA
1. http://www.teknolojide.com/nano-teknoloji-nedir_3250.aspx
2. http://www.nanoteknolojinedir.com/?Page=nano-teknoloji-nedir
3. http://www.nanoturk.com/yaklasan.htm
4. http://www.nationalgeographic.com.tr/ngm/0606/konu.aspx?Konu=4
5. http://www.kuark.org/2011/05/nanoteknolojinin-tarihi/
6. http://www.nanoturk.com/NT_tarihi.htm
7. Ulusal Nanoteknoloji Ar-Ge ve Yenilik Stratejisi ve Eylem Planı Taslağı, 2014-2017 (Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı)
8. Öztürk S. (2013), Türkiye'de Nanoteknoloji Potansiyelinin Belirlenmesi ve Mevcut Potansiyelin Geliştirilebilmesi İçin Öneriler, 2013, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yayımlanmamış uzmanlık tezi.