İçindekiler
Dergi Arşivi

Yabancıların Sertifikalarının Doğrulanması

Günümüz dünyasında küreselleşme ve teknolojik gelişmeler; üretim biçimlerinde, toplumsal ve kurumsal yapılarda değişiklikler meydana getirmiştir. Yeni bir üretim biçimi olarak ortaya çıkan çok uluslu şirketlerin faaliyet yapısında bir ürünün nihai olarak üretiminde birden fazla ülkede bulunan üretim tesislerinin katkısı bulunmaktadır. Diğer bir deyişle, çok uluslu şirketler genel merkezi tek bir ülkede olmasına rağmen farklı ülkelerdeki şubeleri aracılığıyla faaliyetlerini birden fazla ülkede yü

Özgen ULUDAĞ / Uzman Yardımcısı (Mesleki Yeterlilik Kurumu)

 

Üretimin temel faktörlerinden biri olan iş gücünün kalite güvencesinin sağlanmasında ve dolaşımında karşılaşılan sorunlar nedeniyle iş gücünün sahip olduğu diploma, sertifika gibi yeterlilik belgelerinin anlaşılırlığının ve kabul edilebilirliğinin sağlanması öncelikli hale gelmiştir. Birbirinden çok farklı özelliklere sahip eğitim ve belgelendirme sistemleri tarafından düzenlenen sertifikaların aralarındaki ilişkinin anlaşılamaması ve karşılaştırılabilir olmaması iş gücü hareketliliğini sekteye uğratmaktadır. Ülkemizde ise Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK), 5544 sayılı kuruluş kanunu ile kendisine verilen diğer görevler ile birlikte yabancıların sahip oldukları sertifikaların doğrulanması faaliyetini de yürütmektedir.

Ülkemizde nitelikli insan kaynağının oluşmasında önemli görevler üstlenen Mesleki Yeterlilik Kurumu, 2006 yılında 5544 sayılı Kanun ile ulusal yeterlilik sistemini oluşturmak ve işletmek üzere kurulmuştur. Bu amaç doğrultusunda MYK; nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi sürecinde eğitime girdi sağlayan ulusal meslek standartlarının (UMS) ve ulusal yeterliliklerin (UY) hazırlanması ile bu meslek standartları ve yeterlilikleri temel alan, kalite güvencesi sağlanmış ölçme, değerlendirme ve belgelendirme sisteminin kurulması ve işletilmesi ile Türkiye Yeterlilikler Çerçevesinin (TYÇ) geliştirilmesine yönelik görevleri yerine getirmektedir. Ulusal yeterlilik sisteminin bu süreçlerinin yanı sıra, doğrulama faaliyeti ile Türkiye’de çalışmak isteyen yabancıların sahip oldukları mesleki yeterlilik sertifikalarının yetkili bir makamdan alınıp alınmadığı doğrulanmaktadır.

Ulusal yeterlilik, ulusal meslek standardı veya uluslararası standartlar temel alınarak hazırlanan, Mesleki Yeterlilik Kurumu Yönetim Kurulu tarafından onaylanan, belgelendirme ve eğitim akreditasyonu süreçlerinde kullanılan belgedir.

5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu’nun ‘Kurumun görev ve yetkileri’ başlıklı 4. maddesinin (f) bendinde ‘Türkiye'de çalışmak isteyen yabancıların sahip oldukları meslekî yeterlilik sertifikalarının doğruluğunu belirlemek.’, Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun yetki alanında tanımlanmış olup; ilgili kanunun ‘Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı’ başlıklı 13. maddesinin (c) bendinde yabancıların sahip oldukları meslekî yeterlilik sertifikalarının doğrulanmasına ilişkin faaliyetlerin Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığı tarafından yürütüleceği belirtilmiştir. 5544 sayılı kanunun ilgili maddelerine dayanılarak yabancıların sertifikalarının doğrulanmasına ilişkin süreçlerin belirlenmesi amacıyla ‘Türkiye’de Çalışmak İsteyen Yabancıların Sahip Oldukları Mesleki Yeterlilik Sertifikalarının Doğruluğunun Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ , 14 Haziran 2013 tarihinde MYK Yönetim Kurulu kararı ile kabul edilmiştir. Usul ve Esaslara göre 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 3. maddesinin (d) bendi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan, Türkiye’de çalışan ya da çalışma istemini bildiren kişilerin belge doğrulama başvuruları değerlendirilebilmektedir.

Mesleki yeterlilik sertifikalarının doğrulanmasını isteyen yabancılar; vatandaşlık durumunu gösteren belge ve mesleki yeterlilik sertifikasını, usul ve esasların ekinde yer alan matbu dilekçe ile MYK Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığına ileterek başvuruda bulunabilmektedirler. Başvurunun incelenmesi sırasında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olduğu tespit edilen kişilerin başvurusu işlemden kaldırılmaktadır. Başvuru evrakı Sınav ve Belgelendirme Dairesi Başkanlığında görevli uzman personel tarafından incelenmekte olup, gerekli görülmesi halinde başvuru sahibinden ilave belgeler de istenebilmektedir. Eksik belgeyle yapılan başvurularda ise başvuru sahibinden eksik belgelerin tamamlanması istenmekte, altı ay içinde eksik belgelerin tamamlanamaması halinde başvuru işlemden kaldırılmaktadır.

Doğrulama işleminde, başvuru kapsamında yer alan sertifikanın elde edildiği ülkedeki yetkili otoritelerden veya doğrudan mesleki yeterlilik sertifikasını düzenleyen kurum veya kuruluştan; usul ve esaslarda belirlenmiş bilgilerin doldurulması istenir. Gerektiğinde söz konusu bilgilerin mesleki yeterlilik sertifikasını düzenleyen kurum veya kuruluş tarafından doldurulmasının sağlanması amacıyla ilgili ülkedeki T.C. Dış Temsilciliklerine başvuruda bulunulabilir. Mesleki yeterlilik sertifikasını düzenleyen ülkenin Europass sistemine dâhil olması ve anılan sertifikaya ilişkin sertifika ekine ulaşılabilmesi halinde; doğrulama işlemi ilgili ülkedeki yetkili otoritelere, mesleki yeterlilik sertifikasını düzenleyen kuruluşa veya T.C. Dış Temsilciliklerine, sadece kişinin sertifikasının gerçekliğini belirlemek amacıyla yapılabilir.

İlgili ülkedeki yetkili otoritelerin ya da doğrudan yazılması halinde mesleki yeterlilik sertifikasını düzenleyen kurum ya da kuruluşun ret cevabı vermesi halinde doğrulama işleminin yapılamadığını gösterir ret yazısı başvuru sahibine iletilir. 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanununun kapsamına girmeyen mesleklere ilişkin yeterlilikler ile Türkiye’de ilk, orta ve yükseköğrenim diplomalarına karşılık gelen belgelerin doğruluğunun belirlenmesine ilişkin talepler bu usul ve esaslar kapsamı dışında olup, Kurumumuz tarafından bu belgelerin doğrulama işlemi yapılmamaktadır. Usul ve esasların kapsamına giren mesleklerde yapılan sertifika doğrulama başvurularının uygun bulunması neticesinde başvuru sahibi kişiye talebi doğrultusunda doğrulama yazısı yazılmaktadır.

MYK tarafından ilgili mevzuat ve yasal düzenlemeler çerçevesinde yapılan meslekî yeterlilik sertifikalarının doğrulanması işlemi, yabancıların sahip oldukları sertifikalara verilen denklik işlemi olarak algılanmamalıdır. Doğrulama işlemi Türkiye’de çalışmak isteyen yabancıların sahip oldukları sertifikaların yetkili bir makamdan/kuruluştan verildiğinin tespit edilmesidir. Doğrulama işlemleri bugüne kadar oldukça az sayıda yapılmasına rağmen ülkemizde çalışmak isteyen yabancıların sertifikalarının doğruluğu hakkında herhangi bir şüpheye yer bırakmamaktadır. Doğrulama başvurusunun olumlu sonuçlanması neticesinde düzenlenen doğrulama belgesinin, yabancıların ülkemizdeki çalışma şartlarından biri haline getirilmesi çalışma hayatı açısından yararlı olacaktır.