İçindekiler
Dergi Arşivi

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Performans Endeksi

Tüm gelişmiş ülkeler, Ar-Ge çalışmalarını yaygınlaştırmak, bilgi üretmek, nitelikli insan gücünü verimli bir şekilde değerlendirmek, geliştirip ürettikleri yüksek katma değerli ürünleri dünyaya pazarlayabilmek için ileri teknolojinin üretimi ve kullanımına önem vermekte ve bu çalışmalar için büyük miktarda fon ayırmaktadır

Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü

 

Bir ülkenin dünya pazarlarında rekabet üstünlüğü sağlayabilmesi, küresel süreçlerde söz ve karar sahibi olabilmesi, ancak bilim ve teknoloji alanında gösterdiği başarıyla mümkündür. Bu nedenle tüm gelişmiş ülkeler, Ar-Ge çalışmalarını yaygınlaştırmak, bilgi üretmek, nitelikli insan gücünü verimli bir şekilde değerlendirmek, geliştirip ürettikleri yüksek katma değerli ürünleri dünyaya pazarlayabilmek için ileri teknolojinin üretimi ve kullanımına önem vermekte ve bu çalışmalar için büyük miktarda fon ayırmaktadır.
Bilim ve Teknoloji konusunda daha yetkin olmak ve teknoloji satan bir ülke konumuna gelmek, ülkemizin de en önemli hedeflerinden biridir. Bu hedefler doğrultusunda, ülkemizin bilim ve teknoloji vizyonu yeniden belirlenmiş ve bu vizyona ulaşılması amacıyla  Ar-Ge desteklerinde önemli bir artış sağlanmıştır.

Gelişmiş ülkelerde üniversitelerin bilgi birikimi ve bilimsel insan kaynağı potansiyeli ile özel sektör tecrübesi ve sermayesinin bir araya geldiği, üniversite-sanayi işbirliğinin en etkin mekanizmalarının biri olan teknoparklar, ülke sanayinin uluslararası rekabet edebilir, ihracata yönelik bir yapıya kavuşturulması ve yüksek/ileri teknoloji sağlayacak yabancı sermayenin ülkeye girişini hızlandırmayı hedeflemektedir.
Bu bağlamda 2001 yılında yürürlüğe giren 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, üniversite-sanayi işbirliği ile ulusal Ar-Ge, yenilikçilik ve teknoloji geliştirme çalışmaları için önemli bir alt yapı oluşturmaktadır. Bugün itibariyle; Teknoloji Geliştirme Bölgelerinin (TGB) sadece bir ekonomik sistem olarak değil, teknolojiyi insanların yararına kullandıran, nitelikli istihdam yaratan, bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltan ve çevre korumasına katkıda bulunan toplumsal bir sistem olduğunun görülmesi farkındalığı artırarak üniversitelerimiz için de özendirici olmuş, inovasyon konusundaki farkındalığın artırılarak toplumun tüm katmanlarına yayılmasında katkıda bulunmuştur.
2023 hedeflerine ulaşma noktasında, TGB’ler, Türkiye'nin Ar-Ge ve inovasyon politikasının en temel yapı taşı ve ülkede yaşanan teknolojik değişimin en önemli tetikleyicisidir. Bu nedenle, Bölgelerdeki gelişmelerin daha yakından takip edilerek,  hangi alanlarda ne gibi ihtiyaçlar olduğuna ilişkin ilk ve önemli bir adım olarak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü tarafından TGB Performans Endeksi oluşturulmuştur.

Bu çalışmada, bölgelerde ne tür değerlerin ortaya konması,  TGB'lerin hangi alanlarda iyi olup hangi alanlarda eksik kaldıklarının tespit edilmesi ve zaman içinde yakaladıkları gelişmelerin takip edilmesi amaçlanmıştır.

TGB Performans Endeksi; 32 TGB’den, 3 kategoride; 6 boyut, 14 alt başlık ve 36 parametreyi içerecek şekilde toplanan 2011 yılı verileri ile hesaplanmıştır.

 ENDEKS METODOLOJİSİ

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Performans Ölçüm Süreci

  

ENDEKS ÇALIŞMASINDA KULLANILAN VERİ SETİ

 

 

ENDEKSTE KULLANILAN 6 BOYUT

Boyut 1: Devlet Destekleri ve Yönetici Şirket Harcamaları (%20)
1.1 Yönetici Şirkete Sağlanan Destekler
1.2 Firmalara Sağlanan Muafiyetler
1.3 Yönetici Şirketin Yaptığı Harcamalar
Boyut 2: Ar-Ge Yetkinliği (%25)

    • Ar-Ge Projeleri

1.2 Firmaların Ar-Ge Harcaması
1.3 Firmaların Yurtiçi Ar-Ge Gelirleri
Boyut 3: İhracat ve Firma Kompozisyonu (%20)
1.1 Firmaların İhracat Verileri
1.2 Firma Kompozisyonu
Boyut 4: Fikri Mülkiyet Hakları (%15)
1.1 Yurtiçi Patent Başvuru/Tescil Sayısı
1.2 Uluslararası Patent Başvuru/Tescil Sayısı
1.3 Faydalı Model/Marka Tescil Sayısı
Boyut 5: Kuluçka ve TTO hizmetleri (%8)
1.1 Kuluçka Programları Hizmeti
1.2 Teknoloji Transfer Ofisi Hizmetleri
Boyut 6: İşbirliği ve Etkileşim (%12)
1.1 Üniversite – Sanayi İşbirliği
1.2 Firmalar Arası İşbirliği
1.3 Uluslararası İşbirlikleri

TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ 2011 YILI PERFORMANS ENDEKSİ SONUÇLARI

Sıra

Teknoloji Geliştirme Bölgesi Endeks Sıralaması

Toplam Puan

Devlet Destekleri ve Yönetici Şirket Harcamaları (%20)

Ar-ge Yetkinliği (%25)

İhracat ve Firma Kompozisyonu (%20)

Fikri Mülkiyet Hakları (%15)

Kuluçka ve TTO Hizmetleri (%8)

İşbirliği ve Etkileşim (%12)

1

ODTÜ Teknokent Teknoloji Geliştirme Bölgesi

57,39

9,34

14,46

13,90

7,18

4,98

7,53

2

İTÜ Arı Teknokent Teknoloji Geliştirme Bölgesi

54,56

9,17

11,71

14,97

7,66

2,39

8,66

3

Batı Akdeniz Teknokenti Teknoloji Geliştirme Bölgesi

53,03

8,72

17,58

10,38

9,49

2,43

4,44

4

Gazi Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi

48,87

10,60

13,93

9,52

3,96

2,62

8,23

5

Ankara Teknoloji Geliştirme Bölgesi

48,75

8,15

17,73

12,61

5,00

2,18

3,08

6

Ulutek Teknoloji Geliştirme Bölgesi

48,06

8,70

17,86

10,34

6,18

0,00

4,99

7

Selçuk Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

44,65

12,07

13,51

6,77

3,47

3,77

5,07

8

Erciyes Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

40,90

11,66

11,62

9,25

2,06

1,86

4,45

9

GOSB Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi

40,57

8,84

14,89

11,44

2,49

0,00

2,92

10

TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Teknoparkı

40,45

11,65

13,15

9,16

5,07

0,00

1,43

11

Yıldız Teknik Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

39,62

12,43

11,56

8,04

3,44

0,00

4,14

12

Boğaziçi Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

38,61

10,18

15,38

6,80

3,72

0,00

2,54

13

Hacettepe Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

37,14

8,14

11,44

9,36

2,96

2,32

2,92

14

Trabzon Teknoloji Geliştirme Bölgesi

36,42

9,47

13,26

4,51

1,09

2,97

5,11

15

İzmir Teknoloji Geliştirme Bölgesi

36,07

6,05

12,88

6,42

3,69

1,28

5,74

16

Ankara Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

35,33

7,27

14,42

7,90

0,55

0,00

5,18

17

Pamukkale Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

35,20

7,53

11,06

10,03

2,59

1,53

2,45

18

Fırat Teknoloji Geliştirme Bölgesi

34,48

7,73

7,69

10,89

0,33

4,00

3,86

19

Gaziantep Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

34,15

10,49

13,65

7,44

0,00

0,00

2,57

20

Sakarya Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

33,25

8,89

7,75

8,34

3,28

2,49

2,50

21

Eskişehir Teknoloji Geliştirme Bölgesi

33,24

9,49

4,90

11,55

4,99

0,00

2,31

22

Mersin Teknoloji Geliştirme Bölgesi

31,62

6,01

6,53

10,61

3,85

1,52

3,09

23

İstanbul Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

29,65

12,59

3,63

8,29

0,61

0,26

4,27

24

Çukurova Teknoloji Geliştirme Bölgesi

29,04

8,21

13,06

3,15

0,00

1,11

3,51

25

Cumhuriyet Teknoloji Geliştirme Bölgesi

27,22

10,73

7,78

0,93

3,14

1,99

2,64

26

Erzurum Ata Teknokent Teknoloji Geliştirme Bölgesi

26,66

7,63

13,80

2,87

1,32

0,00

1,04

27

Trakya Üniversitesi Edirne Teknoloji Geliştirme Bölgesi

25,00

4,77

11,44

4,32

3,40

0,00

1,06

28

Göller Bölgesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

25,00

6,57

8,51

6,85

2,29

0,00

0,78

29

Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

21,98

5,21

8,10

8,19

0,48

0,00

0,00

30

Düzce Teknopark Teknoloji Geliştirme Bölgesi

17,93

9,41

3,23

3,51

1,00

0,00

0,78

31

Bolu Teknoloji Geliştirme Bölgesi

10,60

5,00

0,15

1,86

0,00

0,00

3,59

32

Dicle Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi

3,25

0,81

0,56

1,09

0,00

0,00

0,78

 

28 Mart 2013 tarihinde gerçekleştirilen Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Zirvesi’nde Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Nihat Ergün tarafından açıklanan 32 TGB’ye ait  endeks sonuçlarına göre;
- ODTÜ TGB 57,39 puanla birinci,
- İTÜ TGB 54,56 puanla ikinci,
- Antalya Batı Akdeniz TGB 53,03 puanla üçüncü sıraya yerleşmiştir.
Bir teknoparkın kurulması ve etkin bir şekilde faaliyete geçmesi zaman isteyen bir süreçtir. Bu nedenle, TGB'ler 2002-2004, 2005-2008 ve 2009-2011 yıllarında faaliyete geçen bölgeler olmak üzere sınıflandırılmış ve her grup kendi içlerinde yeniden değerlendirilmiştir.
Zirvede, yatırımcılar ve girişimciler bir araya getirilerek yatırımcı-girişimci buluşması sağlanmıştır.
İstanbul’da yapılan 1. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri zirvesinde 4 ayrı dalda 12 firmaya ödülleri verilmiştir.

Yönetici Şirket Dalında;
7-10 yaş dalında 1. olan ODTÜ Teknokent TGB, 
4-7   yaş dalında 1. olan Antalya Batı Akdeniz Teknokenti TGB, 
0-3   yaş dalında 1. olan Yıldız Teknik Üniversitesi TGB’ye ödül verilmiştir.

Büyük Firma Ödülleri Dalında;

  • Yıldız Teknik Üniversitesi TGB’nde gerçekleştirdikleri “Türkiye’de Üretilmeyen Skopin Esteri Türevi Maddenin Endüstriyel Olarak Uygulanabilir Bir Prosesinin Geliştirilmesi” isimli projesi ile Neutec Ar-Ge A.Ş.,
  • Ortadoğu Teknik Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesinde gerçekleştirdikleri “Yazılım Tabanlı Telsizler” isimli projesi ile Aselsan Elektronik A.Ş.,
  • Bilkent Cyberpark teknoloji geliştirme bölgesinde gerçekleştirdikleri “Mobil Araç Takip Sistemi” isimli projesi ile  Arvento Mobil Sistemler A.Ş. firmalarına ödül verilmiştir.

Akademisyen Firmalar Dalında;

  • Hacettepe Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesinde gerçekleştirdikleri “Uzay Simülatörü Cihazı” isimli projesi ile Nanovak Ar-Ge Ltd. Şti.,
  • İzmir Teknoloji Geliştirme Bölgesinde gerçekleştirdikleri “Doğal Bitkisel Ürünlerden Biyoaktif Bileşenlerin Saflaştırılması” isimli projesi ile  Düag Tarım Makina Bitkisel ve Mikrobiyolojik Ürünler Ar-Ge Ltd. Şti.,
  • Gebze Organize Sanayi Bölgesi Teknoloji Geliştirme Bölgesinde gerçekleştirdikleri “Temassız Ve Motorlu Manyetik Kartlı Toplu Taşıma Ücret Toplama Sistemi” isimli projesi ile Adam Şirketler Grubu firmalarına ödül verilmiştir.

Kuluçka Firma Dalında

  • Erciyes Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesinde gerçekleştirdikleri “Ring Enjekte İplik Üretim Sistemi” isimli projesi TTE Tekstil Teknolojileri Ar-Ge Mühendislik Yazılım Tasarım Danışmanlık,
  • Gazi Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesinde gerçekleştirdikleri “Robotik Taşıma Sistemleri” isimli projesi Robutel Elektronik Makine Yazılım Ltd. Şti.,
  • İstanbul Teknik Üniversitesi Arı Teknokent Teknoloji Geliştirme Bölgesinde gerçekleştirdikleri “İşaretli Sentetik Oligonükleotit (Dna) Üretimi” isimli projesi Sentromer DNA Teknolojileri Ltd. Şti. firmalarına ödül verilmiştir.

2013 Tarihi İtibarıyla Mevcut Durum

Kurulan Bölge Sayısı

49

Faaliyette Olan Bölge Sayısı

 34

Yönetici Şirket Personeli Sayısı

274

Bölgelerde Yer Alan Firma Sayısı

2174

Bölgelerdeki Ar-Ge Personeli Sayısı

16.015

Destek Personeli Sayısı

3.483

Devam Eden Proje Sayısı

5.703

Tamamlanan Proje Sayısı

10.661

Tescil Edilen Patent Sayısı

322

İhracat

890 milyon Dolar